Yapay Zeka ve Enerji: Geleceğin Dönüşümü İçin Birlikte Çalışıyor

Yeni bir araştırma, yapay zekanın geleceğinin enerji altyapısına bağlı olduğunu ve enerji sektörünün de yapay zekayı sürdürülebilirlik ve verimlilik için önemli bir dönüşüm aracı olarak gördüğünü ortaya koyuyor. EY Europe Central Energy Center’ın yaptığı bu çalışma, yapay zeka ve enerji alanındaki deneyimlere dayanarak, şirketler ve liderler için önemli içgörüler sunan “Yapay Zeka ve Enerji: Karşılıklı Etkileşim” başlıklı bir rapor yayınladı. Rapor, şirketlerin yapay zeka odaklı verimliliği artırma, dijital büyüme için enerjiyi güvence altına alma ve bu iki alanın ayrılmaz bir bütün olduğu bir gelecek için dayanıklı stratejiler geliştirme yollarını ele alıyor.

Yapay zeka, enerji üretiminden dağıtımına, şebeke yönetiminden veri merkezlerinin büyümesine kadar birçok alanda operasyonel verimliliği artırıyor. Ancak, veri merkezlerinin hızla artan büyüklüğü elektrik talebini de yükseltiyor. Yapay zeka ile donatılmış bir veri merkezi, yaklaşık 100 bin hanenin tüketimi kadar enerji kullanırken, şu anda inşa edilmekte olan en büyük veri merkezlerinin bunun 20 katına kadar enerji tüketmesi bekleniyor. Veri merkezleri, küresel elektrik tüketiminin yaklaşık %1,5’ini oluşturuyor ve bu alandaki enerji ihtiyacı yıllık %12 oranında artış gösteriyor.

Rapor, ABD’deki veri merkezi yatırımlarının ve yapay zeka odaklı harcamaların, iş yatırımları ve gayri safi yurt içi hasıla (GSYH) büyümesinin önemli bir itici gücü haline geldiğini gösteriyor. Yapay zeka, iş gücünün yetkinliklerini artırarak yeni iş birliği ve karar alma yöntemlerini destekliyor. Petrol, gaz ve elektrik hizmetleri sektörlerinde yapay zeka kullanım düzeyi, teknoloji ve bankacılık sektörlerine göre daha düşük olsa da, bu alanların da yapay zeka uygulamalarını hayata geçirme açısından büyük bir potansiyele sahip olduğu belirtiliyor.

Büyük teknoloji şirketleri, yapay zekanın üretkenliği artıracağı ve insanların çalışma biçimlerini yeniden şekillendireceği beklentisiyle bu alana büyük yatırımlar yapıyor. 2020-2025 yılları arasında, beş büyük teknoloji şirketinin toplam sermaye harcamalarının %280’den fazla artması bekleniyor. Bu yatırımların büyük bir kısmı yeni veri merkezlerine yönlendiriliyor. 2025-2030 döneminde küresel veri merkezi yatırımlarının 7 trilyon dolara ulaşması ve dünya genelinde 2.000’den fazla yeni veri merkezinin devreye alınması öngörülüyor. 2025 yılı itibarıyla dünya genelinde yaklaşık 12 bin veri merkezi bulunacak ve bunların %45’i ABD’de, %27’si ise Avrupa’da yer alacak.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, küresel kurulu veri merkezi kapasitesinin 2020-2025 döneminde yıllık ortalama %13 büyümesi ve 60 GW’tan 114 GW’a çıkması bekleniyor. IEA’nın temel senaryosuna göre, bu büyümenin on yılın sonunda hızlanarak yıllık ortalama %15 seviyesine ulaşması öngörülüyor. Bu çerçevede, toplam kurulu veri merkezi kapasitesinin 2030 yılına kadar 226 GW’a yükselebileceği tahmin ediliyor. Veri merkezleri, günümüzde küresel elektrik tüketiminin yaklaşık %1,5’ini oluşturuyor ve ABD’de bu oran %4,5’e kadar çıkıyor. 2025-2030 döneminde veri merkezlerinin küresel elektrik talebindeki artışın %7’sini, 2025-2035 döneminde ise %9’unu oluşturması bekleniyor.

Ancak, veri merkezlerinin gelecekteki elektrik talebine ilişkin projeksiyonlar önemli belirsizlikler taşıyor. Düşük karbonlu ve maliyet açısından öngörülebilir enerji kaynaklarına erişim, yapay zeka çiplerinin bulunabilirliği, donanım ve verimlilik artışları gibi faktörler bu belirsizliği artırıyor. Ayrıca, jeopolitik gerilimler de tedarik zincirlerini etkileyerek piyasa dinamiklerini değiştirme riski taşıyor. Orta Doğu’daki son gerilimler, bellek çipleri ve veri depolama cihazları arzını daha da kısıtlayabileceği endişelerini artırıyor.