Savaşın İklim Üzerindeki Yıkıcı Etkileri: Karbon Bütçesi Tehlikede

ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı savaş, iklim değişikliği açısından ciddi sonuçlar doğuruyor. Yeni bir analiz, bu çatışmanın ilk iki haftasında 5 milyon ton karbondioksit salınımı gerçekleştiğini ve küresel karbon bütçesinin 84 ülkenin toplamından daha hızlı bir şekilde tüketildiğini ortaya koyuyor.

Climate and Community Institute’den araştırma direktörü Patrick Bigger, bu savaşın iklim üzerindeki etkilerini değerlendirirken, “Her füze saldırısı, daha sıcak ve istikrarsız bir gezegen için yapılmış yeni bir peşin ödeme gibi. Bu durum kimseyi daha güvende kılmıyor” dedi. Bigger, savaşın fosil yakıt temelli jeopolitiğin iklim kriziyle bağdaşmadığını vurguladı.

Yıkılan binalar, savaşın iklim maliyetinin en büyük kalemini oluşturuyor. İran Kızılayı’nın raporlarına göre, çatışmalar sonucu yaklaşık 20 bin sivil bina zarar gördü ve bu durum toplamda 2,4 milyon ton karbondioksit eşdeğeri emisyona neden oldu.

Yakıt tüketimi de önemli bir etken. ABD’nin bombardıman uçakları, İran üzerindeki saldırıları gerçekleştirmek için uzak noktalardan havalanıyor. Analiz, ilk 14 günde bu uçaklar ve destek gemileri tarafından 150 ile 270 milyon litre arasında yakıt tüketildiğini ve bunun yaklaşık 529 bin ton karbondioksit eşdeğeri emisyona yol açtığını tahmin ediyor.

İsrail’in Tahran çevresindeki yakıt depolama tesislerine yönelik saldırıları, kentin üzerinde kara bulutlar ve siyah yağmur yağmasına neden oldu. Bu saldırılar sonucunda milyonlarca litre yakıt alev aldı ve analiz, bu olayların 1,88 milyon ton karbondioksit eşdeğeri emisyon salınımına yol açtığını öngörüyor.

Çatışmanın ilk 14 gününde ABD dört, İran ise 28 uçak, 21 deniz aracı ve yaklaşık 300 füze rampası kaybetti. Yok edilen askeri teçhizatın karbon maliyeti ise 172 bin ton karbondioksit eşdeğeri emisyona denk geliyor.

Tarafların kullandığı mühimmat da önemli bir emisyon kaynağı. Analiz, ABD ve İsrail’in İran içinde 6 binden fazla hedefi vurduğunu, İran’ın ise yaklaşık 1.000 füze ve 2.000 insansız hava aracıyla karşılık verdiğini belirtiyor. Mühimmat kullanımının toplamda 55 bin ton karbondioksit eşdeğeri emisyona yol açtığı hesaplanıyor.

Çatışmanın ilk iki haftası toplamda 5 milyon 55 bin 16 ton karbondioksit eşdeğeri emisyona neden oldu. Bu miktar, yıllık bazda 131 milyon 430 bin 416 ton karbondioksit eşdeğerine tekabül ediyor ve orta büyüklükte bir fosil yakıta bağımlı ekonominin emisyonlarıyla eşdeğer. Ayrıca, bu emisyon miktarı en düşük emisyona sahip 84 ülkenin toplamına eşit.

Çalışmanın baş yazarı Fred Otu-Larbi, çatışma ilerledikçe emisyonların artmasını beklediklerini belirterek, “Petrol tesislerinin alarm verici bir hızla hedef alınması bu artışın başlıca nedeni” dedi. İklim bilimciler, küresel sıcaklık artışını 1,5 derecenin altında tutma olasılığını korumak için 130 milyar ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı salımında bulunulabileceğini tahmin ediyor. Mevcut emisyon hızı göz önüne alındığında, bu bütçenin 2028’e kadar tükenmesi bekleniyor.