Ateşkes Enerji Fiyatlarını Düşürdü, Ancak Riskler Devam Ediyor

Orta Doğu’da sağlanan geçici ateşkes, enerji fiyatlarında bir düşüşe yol açtı. Ancak, Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar ve devam eden jeopolitik belirsizlikler, fiyatların hala savaş öncesi seviyelerin üzerinde kalmasına neden oluyor.

Ateşkesin ilanından bu yana petrol, doğal gaz ve kömür fiyatlarında bir azalma gözlemlenirken, bu fiyatlar hala saldırı öncesi dönemden yüksek seviyelerde seyrediyor. İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının sürmesi ve İran’ın ateşkes ihlalleri ile ilgili açıklamaları, piyasalardaki belirsizlikleri artırıyor. Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişleri de beklenen seviyelerin oldukça altında kalıyor.

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırılar, İran’ın misillemeleri ile birlikte bölgedeki gerilimi artırmıştı. ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan’da geçici ateşkesi kabul ettiğini duyurdu. Trump, Hürmüz Boğazı’nın açılması koşuluyla iki haftalık ateşkesi kabul ettiklerini ve İran’dan gelen 10 maddelik teklifin müzakere için bir temel oluşturduğunu belirtti.

İran yönetimi ise, kendilerine yönelik saldırılar durursa, kendi saldırılarını da durduracaklarını ifade etti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişin iki hafta boyunca sağlanabileceğini açıkladı. Dışişleri Bakan Yardımcısı Said Hatibzade, ABD’nin ateşkesi ihlal etmesi durumunda, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının bu ateşkesin ağır bir ihlali olduğunu vurguladı.

Hürmüz Boğazı’nın Umman ve İran karasularını kapsadığını belirten Hatibzade, iki ülkenin geçmişte güvenli geçişe izin verdiğini hatırlattı. İran, ABD’nin saldırganlığını durdurması halinde güvenli geçişe imkan tanıyacağını ifade etti. Son beş haftada artan gerilim, Hürmüz Boğazı çevresinde deniz güvenliği krizine yol açtı ve bu durum küresel enerji piyasalarını etkilemeye devam ediyor.

Enerji Fiyatlarındaki Düşüş

Krizin altıncı haftasında, ABD ile İran arasında sağlanan iki haftalık geçici ateşkesin duyurulmasıyla enerji fiyatlarında bir düşüş yaşandı. Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılması şartıyla iki haftalık ateşkesi kabul ettiğini açıklaması, Brent petrolün varil fiyatını 8 Nisan’da 100 doların altına çekti.

Brent petrolün varil fiyatı, 27 Şubat’taki son işlem günü olan 72,48 dolardan, 10 Nisan’da 95,2 dolara geriledi. Ancak, bu fiyat, saldırı öncesi seviyelere göre hala yüzde 31,3 artış göstermekte. ABD Enerji Enformasyon İdaresi, Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıkların küresel enerji tedarikini olumsuz etkilemesini göz önünde bulundurarak, bu yıl için ortalama petrol fiyatı tahminini yukarı yönlü revize etti ve Brent petrolün varil fiyatının 96 dolar seviyesinde olacağını öngördü.

Doğal gaz fiyatları ise ateşkesin duyurulmasıyla birlikte sert bir düşüş yaşadı. Petrol sahalarındaki hasar ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) terminallerindeki kesintiler, küresel enerji tedarikinde büyük aksamalara neden oldu. Dünyanın en büyük LNG ihracatçılarından Katar, Ras Laffan tesislerindeki üretimi durdurdu ve bu durum küresel LNG arzının yaklaşık beşte birini etkileyebilecek bir riske yol açtı.

Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası TTF’de işlem gören doğal gaz kontratları, jeopolitik risklerle dalgalı bir seyir izledi. Mayıs vadeli TTF kontratı, 27 Şubat’ta 31,51 avrodan kapanırken, 2 Mart’ta yüzde 37,2 artışla 43,23 avrodan işlem gördü. 8 Nisan’da ise Avrupa gaz fiyatları, ateşkesin ardından 7 Nisan’daki kapanışa göre yüzde 17,5 gerileyerek 43,9 avrodan işlem gördü.

Kömür fiyatları da geçici ateşkesle birlikte düşüş gösterdi. Saldırılar sırasında artan fiyatlar, elektrik üretiminde doğal gaz yerine kömür kullanımını artırmıştı. Newcastle kömürünün mayıs vadeli kontratı, 27 Şubat’ta ton başına 118,5 dolardan işlem görürken, 10 Nisan’da 134,9 dolara düştü. Bu fiyat, saldırı öncesi seviyelere göre yüzde 13,8 artış göstermekte.