Gübre Krizi: Savaşın Görünmeyen Yüzü Ortaya Çıkıyor

İran savaşı, bölgedeki gübre tedarikini tehdit ediyor. Küresel gübre arzındaki düşüş, yoksul ülkeleri daha fazla etkiliyor.

İran’da yaşanan savaş, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin aksaması nedeniyle bölgenin küresel gübre tedarikindeki önemini azaltmış durumda. Savaşın başlangıcında, Körfez ülkeleri yalnızca 1.495 metrik ton gübre yüklemesi gerçekleştirdi. Bu rakam, 2025 yılının aynı döneminde yapılan 3.364 tonluk yüklemeye kıyasla belirgin bir düşüşü göstermektedir.

Bölge, küresel gübre arzında petrolün çok daha ötesinde bir öneme sahip. Dünya genelindeki sülfür üretiminin yüzde 45’i ve üre üretiminin yüzde 35’i bu alanda gerçekleştiriliyor. Oysaki ham petrolün dünya ticaretindeki payı sadece yüzde 20 civarında kalıyor.

Diplomatik kaynaklar, İran’ı insani yardım çerçevesinde boğazı ihracata açmaya ikna etmek için çeşitli öneriler üzerinde çalışıyor. Gübre kıtlığının, özellikle çatışmalardan uzak ve yoksul ülkelerde en ağır şekilde hissedileceği ifade ediliyor. Bu bağlamda, 2022 yılında Rusya’nın kabul ettiği ve Ukrayna’nın savaş koşullarında tahıl ihracatını güvenli bir şekilde sürdürmesine olanak tanıyan koridor anlaşması gibi olası modeller gündeme geliyor.