Hindistan’ın STA’ları Petrokimya Sektöründe Risk Oluşturuyor

Ege Plastik Sanayicileri Derneği’nin (EGEPLASDER) genel kurulunun ardından düzenlenen “Küresel Ekonomi, Petrokimya Sektörünün Gelişim Süreci ve Yeni Trendler” konulu konferansta, Hindistan’ın Avrupa Birliği (AB) ile gerçekleştirdiği ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile yapmayı planladığı serbest ticaret anlaşmalarının (STA), Türkiye’nin hem iç pazarında hem de ihracat pazarlarında ciddi sorunlara yol açabileceği ifade edildi.

Konferansın moderatörlüğünü üstlenen İBA Stratejik İletişim Danışmanlığı’nın kurucusu Gazeteci Serkan Aksüyek, petrokimya sektöründe arz fazlası, hammadde maliyetleri ve teknolojik gelişmeler gibi etkenlerin sektörde rasyonalizasyon sürecini tetiklediğini belirtti. ChemOrbis CEO’su Alp Fehmi Özdenler, Avrupa’nın petrokimya sektöründen çekildiğini ve tesis kapanışlarının devam ettiğini vurgulayarak, “Bu eğilim sürecek. Avrupa, net ithalatçı konumuna geçecek. Kore ve Japonya’da da benzer sorunlar yaşanıyor. ABD ve Çin’in hâkim olduğu bir geleceğe doğru ilerliyoruz. Çin, hammadde çeşitliliği sayesinde rekabetçi kalabiliyor. Hindistan da önemli bir oyuncu olacak, ancak iç pazar büyüklüğünü tatmin etmeye odaklanacak. İlk aşamada ihracatçı olabilir, ancak hızlı büyümesi nedeniyle üretimini iç pazara yönlendirecektir. Avrupa, yalnızca katma değeri yüksek niş ürünlerle varlığını sürdürebilir” dedi.

Özdenler, Avrupa Birliği’nin Hindistan ile bir STA yaptığını hatırlatarak, “Henüz detaylar netleşmedi, ancak petrokimya bu anlaşmanın bir parçası olacak. Anlaşmanın ne zaman yürürlüğe gireceği ve kapsam dışında kalacak ürünlerin olup olmayacağı belirsiz. Son ürünler de muhtemelen anlaşmaya dahil olacak. Avrupa’ya ucuz Hint ürünlerinin girişi, Türk ihracatçıları için ciddi bir tehdit oluşturacak. Türk ihracatçıları, Avrupa’da Hindistan ile aynı gümrük koşulları altında rekabet etmek zorunda kalacak. Eğer bu durum Türkiye pazarına da yansısa, iç pazarda da gümrüksüz Hint ürünleriyle mücadele etmemiz gerekecek. Hindistan’ın ABD ile de bir STA yapmak üzere çerçeve anlaşması imzaladığını unutmamak gerekir. Türk ihracatçıları, ABD’de de Hindistan’ın gümrük avantajına sahip ürünleriyle rekabet etmek durumunda kalacak” şeklinde konuştu.

Türkiye’de petrokimya sektöründe iki önemli yatırımın devreye gireceğini belirten Özdenler, bu yatırımların ithalatı bir miktar azaltabileceğini, ancak Türkiye’nin net ithalatçı konumunun devam edeceğini vurguladı. Özdenler, “Ticaret anlaşmaları, sektör açısından en kritik konular arasında yer alıyor. Bu anlaşmalar, Türkiye’nin ihracatını tehdit eden ciddi riskler barındırıyor. Türkiye’nin kendi kendine yeterli hale gelme beklentisi, polietilen ve PVC için anlamlı değil. Ancak hammaddeye erişim sağlarsak, polipropilende fırsatlar doğabilir. Hindistan, Avrupa ve ABD pazarında önemli bir rakip olarak Türkiye’nin önünde duracak” ifadelerini kullandı.

Serbestleşme ve Korumacılık

Konferansta yer alan TTCP Eğitim ve Danışmanlık Kurucusu Dr. Mevlüt Çetinkaya, dünyada korumacılığın arttığına dikkat çekerek, “Korumacılık, geçmişte gelişmekte olan ülkelerin uyguladığı bir strateji iken, şimdi gelişmiş ülkeler de bu yola başvuruyor. Petrokimya sektörü de bu durumdan etkileniyor. Korumacılığın iki önemli sonucu oldu; ticaretin daralması ve ticaretin başka bölgelere kayması. Biz, ihracatımızın yarısını AB’ye yapıyoruz. Eğer önlem almazsak, bu pazardaki rekabet gücümüz ciddi şekilde zayıflayacak. AB’nin Hindistan ile yaptığı STA, bizi üç açıdan etkileyebilir. Birincisi, Avrupa pazarına artık bizim yerimize Hindistan ve benzeri ülkeler girecek; ikincisi, Avrupa’ya yakın olduğumuz için bize gelen bazı yatırımlar başka bölgelere kayacak; üçüncüsü, Hindistan malları Avrupa üzerinden Türkiye’ye gümrüksüz girecek, ancak Türkiye o ülkelere mal satamayacak. Türkiye’nin bir seferberliğe ihtiyacı var. Şu anda sanayiciler ya bu durumun farkında değil ya da çaresiz. ‘Made in Europe’ girişimi de sıkıntı yaratacak. Bir yandan dünyada korumacılık artarken, diğer yandan serbest ticaret politikaları uygulanıyor. Avrupa, Hindistan ile ticareti serbestleştirirken, aynı zamanda ekonomisini koruma çabasında. İşimiz zor” dedi.