İklim Değişikliği ve Eşitsizlik: Can Kaybı Artıyor
Yeni araştırma, ekonomik eşitsizliğin Avrupa’daki sıcak ve soğuk hava ölümlerini artırdığını ortaya koydu.
Son dönemde yapılan bir araştırma, sıcak ve soğuk hava koşullarının neden olduğu yüksek ölüm oranlarının yoksulluk ve ısınma zorlukları gibi çeşitli sosyal ve ekonomik sorunlarla bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Bu çalışma, Avrupa’da her yıl iklim değişikliği nedeniyle meydana gelen büyük can kaybına 100 binden fazla ölüm eklediğini belirtiyor.
Çalışmanın sonuçları, Gini indeksine göre ölçülen eşitsizlik seviyelerinin, Avrupa’nın en eşitlikçi ülkesi olan Slovenya seviyesine indirilmesinin sıcaklığa bağlı ölümleri %30 oranında azaltabileceğini gösteriyor. Bu durum, her yıl 109 bin 866 kişinin hayatını kurtarabileceği anlamına geliyor.
Ayrıca, araştırma, Avrupa’nın son zamanlarda kaydedilen en sıcak nisan aylarından birini yaşamasının ardından geldi. İspanya gibi bazı ülkeler, tarihlerinin en sıcak nisanını geçirirken, El Niño fenomeninin etkisiyle 2026 yılında Avrupa’da aşırı sıcak yazların yaşanacağına dair endişeler artıyor.
Yapılan araştırmaya göre, bölgeler arasındaki eşitsizliği azaltmanın yanı sıra, Avrupa genelindeki maddi ve sosyal yoksunluk düzeylerinin, en az yoksunluk çeken bölge olan merkezi İsviçre seviyesine çekilmesi, sıcak ve soğuk hava kaynaklı ölümleri 59 bin kişi azaltabilir. Öte yandan, yoksunluk seviyesinin en fazla yoksunluk çeken bölge olan Güneydoğu Romanya seviyesine çıkarılması ise sıcaklığa bağlı ölümlerin 101 bin kişi artmasına yol açabilir.
Bu çalışma, Avrupa’nın soğuk kışları ve sıcak yazları sırasında kaybedilen hayatlar üzerindeki sosyoekonomik etkileri sayısal olarak ortaya koyan ilk araştırma olma özelliğini taşıyor. Araştırmacılar, bulguların savunmasız gruplara yönelik acil yardım çağrılarına ve Avrupa’daki yapısal eşitsizliğin azaltılması yönündeki taleplere daha fazla önem kazandırdığını vurguladı.
Barselona Küresel Sağlık Enstitüsü’nde (ISGlobal) biyomedikal bilimci ve araştırmanın başyazarı Blanca Paniello-Castillo, “Eşitlik perspektifinin politikalara daha fazla dahil edilmesi, iki hedefe birden ulaşmamızı sağlayabilir” dedi. Sıcak ve soğuk hava koşullarının insan sağlığı üzerindeki etkileri, özellikle yaşlılar ve kronik hastalığı olan bireyler arasında belirgin bir artış göstermektedir.
2000 ile 2019 yılları arasında Avrupa’daki 654 bölgeye ait günlük ölüm verilerini inceleyen bu analiz, ekonomik göstergelere göre en iyi ve en kötü değerlere sahip bölgelerin sağlık üzerindeki etkilerini modelleyerek “ilişkilendirilebilir ölümleri” tahmin etti. Araştırmacılar, daha zengin bölgelerin daha az soğuk hava kaynaklı ölümler yaşadığını, bunun muhtemelen iyi yalıtılmış evler ve daha iyi sağlık hizmetleri sayesinde olduğunu belirtti. Ancak sıcak hava koşullarında daha fazla ölüm görüldüğü tespit edildi. Bu durumun, kentsel ısı adası etkisinden kaynaklandığı düşünülüyor; zengin bölgeler, asfalt yoğunluğu ve yeşil alan eksikliği nedeniyle daha yüksek sıcaklıklara maruz kalıyor.
