Emtia Piyasalarında Doların Etkisi Artarken Riskler Azaldı

Emtia piyasalarında doların etkisi artarken, jeopolitik risklerin azalması fiyatlamalarda değişiklik yarattı.

Geçtiğimiz hafta emtia piyasalarında, ABD ile İran arasındaki uzlaşı sürecinin olumlu gelişmeleri, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) sıkı para politikasını sürdüreceğine dair beklentiler ve dolar endeksindeki artış fiyatlamaları derinden etkiledi.

ABD-İran görüşmelerinin olumlu bir seyir izlemesi ve Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin artması, enerji piyasalarında yaşanan jeopolitik risk primini azaltarak Brent petrol fiyatlarının savaş öncesi seviyelere gerilemesine neden oldu.

ABD’de Fed’in enflasyon göstergesi olarak dikkatle izlediği çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, Mayıs ayında aylık bazda %0,3, yıllık bazda ise %3,4 artış gösterdi. Bu veri sonrasında, Fed’in yıl sonuna kadar faiz artırımında bulunabileceğine dair beklentiler bir miktar zayıflasa da, dolar endeksinin güçlü duruşu emtia fiyatları üzerinde baskı oluşturmaya devam etti.

Bu gelişmelerle birlikte ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, bir önceki haftaya göre yaklaşık 10 baz puan düşerek %4,37 seviyesinde kapanırken, dolar endeksi 101,5 seviyesine çıkarak 13 Mayıs 2025’ten bu yana en yüksek seviyesini test etti. Endeks, haftalık bazda %0,5 artış kaydetti.

Değerli metallerde ise, Fed’in sıkı para politikasını sürdüreceğine dair beklentiler ve dolar endeksindeki yükseliş, fiyatlamalar üzerinde baskı oluşturdu. Yüksek faiz beklentileri, faiz getirisi olmayan değerli metallere olan talebi azaltırken, doların güçlenmesi bu ürünlerin diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar için maliyetlerini artırdı. Altının ons fiyatı hafta içinde 4 bin dolar seviyesinin altını test ederken, haftayı 4 bin 81 dolar civarında tamamladı. Gümüş ise hem değerli metal hem de sanayi üretimine duyarlı bir emtia olması nedeniyle, altına kıyasla daha sert satışlar gördü.

Bu gelişmelerin yanı sıra, değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte %9, paladyumda %4,2, platinde %2,2 ve altında %1,8 geriledi.

Baz metallerde ise güçlü dolar, Çin talebine yönelik endişeler ve yüksek stok seviyeleri fiyatlamalarda etkili oldu. Dolar endeksinin değer kazanması, sanayi metallerinin dolar üzerinden fiyatlanmasını diğer para birimlerini kullanan alıcılar için daha pahalı hale getirerek satış baskısını artırdı. Alüminyumda yaşanan düşüşte, Orta Doğu’daki enerji ve ham madde arzına ilişkin risklerin azalması, Çin’deki yüksek üretim seviyeleri ve görünür stokların talebi karşılayabilecek düzeyde bulunması etkili oldu. Bakırda ise, ABD’nin metal ithalatına yönelik olası tarife kararları öncesinde ülkeye yönlendirilen sevkiyatların COMEX depolarındaki stokları artırması ve Çin’de yüksek fiyatların fiziki alımları sınırlaması dikkat çekti. Çin’de rafine bakır üretiminin artması ve işlenmemiş bakır ithalatının gerilemesi, kısa vadeli talep görünümünü zayıflattı. Ancak, veri merkezi yatırımları, elektrik şebekelerinin yenilenmesi ve enerji dönüşümünün bakır talebini destekleyeceğine dair beklentiler kayıpların derinleşmesini sınırladı.

Baz metallerde tezgah üstü piyasada hafta içinde libre bazında fiyatlar alüminyumda %5,8, nikelde %4,2, bakırda %3,2, kurşunda %2,5 ve çinkoda %1,9 geriledi.

Enerji grubunda ise, ABD ile İran arasındaki uzlaşı süreci ve Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin hızlanması petrol fiyatlarını aşağı çekerken, ABD’deki sıcak hava tahminleri doğal gaz fiyatlarını destekledi. ABD ile İran arasındaki görüşmelerin olumlu seyrettiğine dair haberler ve Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerinin artması, bölgeden gerçekleştirilen petrol sevkiyatının normalleşeceğine yönelik beklentileri güçlendirdi. Bu gelişmelerle birlikte, çatışmalar sırasında petrol fiyatlarına eklenen arz kesintisi primi büyük ölçüde geri verilirken Brent petrol savaş öncesindeki seviyelere çekildi. Ancak, Boğaz’daki trafiğin tamamen normalleşmemesi, bölgedeki güvenlik risklerinin sürmesi ve görüşmelerin kalıcı bir anlaşmaya dönüşüp dönüşmeyeceğine dair belirsizlikler fiyatlardaki düşüşü sınırladı. Güçlü dolar ve küresel petrol talebinin yavaşlayabileceğine dair endişeler de Brent petrol üzerinde satış baskısı oluşturan bir diğer etken olarak öne çıktı. Doğal gaz ise, ABD’nin orta ve doğu kesimlerinde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyredeceğine dair tahminlerle pozitif ayrıştı. Ancak, ABD doğal gaz stoklarının beş yıllık ortalamanın üzerinde kalması ve üretimin güçlü seyretmesi yükselişi sınırladı. Haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı %1,4 artarken, Brent petrolün varil fiyatı %8,5 geriledi.

Tarım emtialarında ise, ABD’nin Orta Batı bölgesindeki hava tahminleri, Hindistan’daki muson yağışları, Kuzey Yarım Küre’de devam eden hasat ve Batı Afrika’daki aşırı yağışlar fiyatlamalarda belirleyici oldu. Soya fasulyesinde, ABD’nin Orta Batı bölgesine yönelik sıcak ve kurak hava tahminleri ürün gelişimine ilişkin endişeleri artırırken, Çin talebinin canlanabileceğine yönelik beklentiler de yükselişe katkı sağladı. Buğdayda, Kuzey Yarım Küre’de hasadın hızlanması, Karadeniz Bölgesi’nden ihracatın devam etmesi ve üretim görünümünün iyileşmesi fiyat baskısı oluşturdu. Mısırda, ABD’deki ürün koşullarının olumlu seyretmesi, Brezilya ve Arjantin’deki yüksek üretim beklentileri ile petrol fiyatlarındaki düşüşün etanol üretim marjlarını baskılaması etkili oldu. Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar pirinçte %7,3 ve soya fasulyesinde %1,1 artarken, buğdayda %4,1 ve mısırda %0,9 geriledi. Kahvede, Brezilya’nın önemli üretim bölgelerinde önceki haftalarda görülen aşırı yağışların hasat ve ürün kalitesine ilişkin oluşturduğu endişeler etkili oldu. Kakaoda ise, Fildişi Sahili ve Gana’daki üretim bölgelerinde etkili olan aşırı yağışların sel ve bitki hastalığı riskini artırması sert yükselişe neden oldu. Üreticilerin yüksek gübre ve tarımsal ilaç maliyetleri nedeniyle yeterli girdi kullanamaması ve yeni sezona ilişkin satışların yavaşlaması da fiziki arz endişelerini güçlendirdi. ABD’de Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar şekerde %3 ve kahvede %2,3 artarken, pamukta %4,4 düşüş görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı %20,5 yükselişle tamamladı.