Hürmüz Boğazı Krizi: Petrol Fiyatları 150 Doları Bulabilir
Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması durumunda petrol fiyatlarının 150 dolara kadar yükselebileceği uyarısı yapıldı.
Londra merkezli enerji analizi firması Energy Intelligence Group’un Petrol Piyasaları Ekonomisti Julien Mathonniere, Hürmüz Boğazı’ndaki gerginliğin kısa sürede sona ermesi durumunda Brent petrol fiyatlarının 2026’da varil başına ortalama 81 dolar seviyesinde dengeleneceğini belirtti. Ancak, çatışmanın uzaması ve boğazın kapalı kalması halinde bu yıl fiyatların 150 dolara kadar yükselebileceği konusunda uyarıda bulundu.
Mathonniere, gerilimin sürdüğü her gün fiyatlar üzerinde ek bir baskı oluştuğunu ifade ederek, artan jeopolitik risklerin uluslararası petrol şirketlerinin yatırım stratejilerini yeniden gözden geçirmelerine yol açacağını vurguladı. Son yıllarda Körfez bölgesine yönelen uluslararası petrol şirketlerinin, yeni yatırımlar için risk-getiri dengesini yeniden değerlendirmeleri gerektiğini söyledi.
Yüksek petrol fiyatlarının bazı yapısal kısıtlamalarla karşılaşabileceğine dikkat çeken Mathonniere, mevcut yüksek fiyatların şirket karlılığını artırabileceğini ancak fiyatların varil başına 120 dolar veya üstüne çıkıp uzun süre bu seviyelerde kalması gerektiğini belirtti. Ayrıca, bu artışın bir kısmının daha yüksek maliyetlerle dengeleneceğini ifade etti.
Irak-Türkiye Petrol Hattı’nın Yeniden Açılması
Mathonniere, Orta Doğu’daki savaşın petrol piyasasında tarihinin en büyük arz kesintisine neden olduğunu ve bu nedenle Uluslararası Enerji Ajansı’nın 400 milyon varillik acil stok salımı kararının sınırlı bir etki yaratacağını kaydetti. Bu miktarın yıllık bazda günlük 1 milyon varilin biraz üzerinde bir katkı sağladığını belirten Mathonniere, Hürmüz Boğazı’ndan kaynaklanan arz açığını kapatmak için günlük yaklaşık 10 milyon varil ek üretime ihtiyaç olduğunu ifade etti.
Irak-Türkiye petrol hattının yeniden açılmasının fiyatları bir miktar düşürebileceğini ancak günlük en fazla 200 bin varil katkı sağlayabileceğini belirten Mathonniere, bu durumun Hürmüz kaynaklı açığın yalnızca yüzde 1’ini telafi edebileceğini söyledi. Eğer günlük 10-11 milyon varil süren bir açık devam ederse, bunun enerji fiyatları ve enflasyon üzerindeki etkisinin oldukça sert olacağını vurguladı.
OPEC+ Grubunun Rolü
Energy Intelligence Group’un Petrol Piyasaları Ekonomisti Mathonniere, 2025’te petrol şirketlerinin karlarındaki düşüşün temel nedeninin düşük fiyatlar olduğunu belirtti. OPEC+ grubunun fiyatlardaki rolüne de değinen Mathonniere, Brent petrol fiyatlarının geçen yıl ortalama 68,2 dolar seviyesinde gerçekleştiğini ve bu durumun yıllık bazda yaklaşık yüzde 15’lik bir düşüşe işaret ettiğini söyledi.
Düşük petrol fiyatlarının şirketlerin karlılığını etkileyen en önemli unsur olduğunu ifade eden Mathonniere, artan sermaye maliyetleri, OPEC varillerinin geri dönüşüyle oluşan arz fazlası ve zayıflayan talep artışının da şirket bilançolarını olumsuz etkilediğini kaydetti. OPEC+ politikalarının bu süreçte fiyatları desteklemede yetersiz kaldığını belirten Mathonniere, bazı ülkelerin aşırı üretiminin piyasayı gevşettiğini ve bu durumun fiyat düşüşünü derinleştirerek şirketlerin karlarındaki gerilemenin ana sebebi olduğunu aktardı.
Büyük Petrol Şirketlerinin Karlılık Düşüşü
AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, ABD’li büyük petrol şirketleri arasında yer alan ExxonMobil, Chevron, ConocoPhillips, Halliburton, Schlumberger, Baker Hughes, Hollandalı Shell, İngiliz BP, Fransız TotalEnergies, İtalyan Eni, Norveçli Equinor ve Suudi Arabistan’ın ulusal petrol şirketi Saudi Aramco’nun 2025’te karlarının yüzde 10,9 azalarak yaklaşık 220 milyar dolara gerilemesi bekleniyor. Bu şirketler, geçen yıl aynı dönemde yaklaşık 247 milyar dolar kar elde etmişti.
Özellikle Saudi Aramco’nun karı yüzde 5,1 düşerek 104,7 milyar dolara, ExxonMobil’in karı ise yüzde 14,5 azalarak 28,8 milyar dolara indi. Shell, TotalEnergies, Chevron ve diğer büyük şirketlerin de karlarında önemli düşüşler yaşandı.
