Şeker Pancarı Üretiminde Sözleşmeli Dönem Başlıyor
Şeker pancarı üretiminde sözleşmeli sistem zorunlu hale geliyor. Fiyatlar, üreticilerle fabrikalar arasında belirlenecek.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu, şeker pancarı üretimine yönelik önemli bir düzenlemeyi kabul etti. Yeni kanun teklifi, şeker pancarının sözleşmeli üretimini zorunlu hale getiriyor. Bu düzenlemeyle birlikte, şeker pancarı ekimi için artık sözleşme yapılması gerekecek.
Yapılan düzenlemeye göre, şeker pancarı fiyatları her yıl, şeker fabrikası işleten gerçek ve tüzel kişiler ile üreticiler arasında sağlanacak mutabakatla belirlenecek. Bu yaklaşım, fiyat oluşumunda üreticilerin daha aktif bir rol oynamasını hedefliyor.
Şirketler, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından belirlenen ekim alanlarında, üreticilerle sözleşme yaparak şeker pancarı temin edecek. Bakanlık, gerektiğinde bu ekim alanlarını yeniden belirleme yetkisine sahip olacak.
Yeni düzenleme, teslim edilen şeker pancarlarının fire tespiti ve bedele esas polarizasyon değerinin belirlenmesi için yapılacak numune alma ve analiz işlemlerine de yeni kurallar getiriyor. Bu süreçte, şeker fabrikaları, üreticileri temsilen mahalli pancar kooperatifi veya ziraat odasından bir gözlemcinin hazır bulunmasını sağlamakla yükümlü olacak. Gözlemciler, talep edilmesi durumunda mahalli pancar kooperatifi veya ziraat odası tarafından görevlendirilecek.
Teklifte, sözleşmesiz ekim yapan gerçek ve tüzel kişilerin denetiminin Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yapılacağı ifade ediliyor. Bakanlık, şeker pancarının ekiminden fabrikalara teslimine kadar olan süreci denetleyecek ve gerektiğinde kolluk kuvvetlerinden destek alabilecek.
Şirketler, kendi ekim alanlarında yeterli ham madde bulamadıkları takdirde, Bakanlığın izni ve denetimi altında ekim alanı dışındaki üreticilerle sözleşme yaparak pancar temin edebilecekler. Alternatif olarak, fazla üretim yapan şirketlerden de Bakanlıkça belirlenen esaslar çerçevesinde pancar satın alınabilecek.
Şeker satış fiyatları ise şeker fabrikası işleten gerçek ve tüzel kişiler tarafından serbestçe belirlenecek. Uygulamanın detayları, Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle netleştirilecek.
Teklif, sözleşmesiz üretime yönelik yaptırımları da içeriyor. Buna göre, sözleşme yapılmadan şeker pancarı eken gerçek ve tüzel kişilere, ekim alanından üretilecek pancar için kamu fabrikalarının belirlediği A kotası şeker pancarı baz alım fiyatı üzerinden idari para cezası uygulanacak. Ayrıca, şirketlerin kendi ekim alanları dışından Tarım ve Orman Bakanlığı izni olmaksızın şeker pancarı temin etmesi durumunda da ceza öngörülüyor. Bu durumda, şirketlere cari pazarlama yılı için tahsis edilen A kotası miktarının, cari pazarlama yılı başındaki A kotası şeker satış fiyatı ülke ortalaması üzerinden hesaplanacak tutarının yüzde 2’si oranında idari para cezası verilecek.
