Merkez Bankası’ndan Yeni Kiracı Kira Endeksi Üzerine Değerlendirme
Merkez Bankası, Yeni Kiracı Kira Endeksi’nin kira piyasası ve enflasyon üzerindeki etkilerini analiz etti.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Yeni Kiracı Kira Endeksi’nin (YKKE) kira piyasasının dinamiklerini ve enflasyon üzerindeki etkilerini değerlendiren bir analiz yayımladı. Analiz, TCMB Veri Yönetişimi ve İstatistik Genel Müdürlüğü uzmanları tarafından hazırlandı ve bankanın blog sayfası Merkezin Güncesi’nde paylaşıldı.
Analizde, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından hesaplanan ‘Kiracı Tarafından Ödenen Gerçek Kira Endeksi’nin, mevcut kiracıların kira değişimlerini gecikmeli olarak yansıttığına dikkat çekildi. Bu durum, kiralık konut piyasasındaki güncel fiyat gelişmelerinin takip edilmesinde zorluklar yaratıyor. TCMB, bu eksikliği gidermek amacıyla, bankalardan alınan değerleme raporlarındaki kira değerlerini kullanarak YKKE’yi oluşturdu. Bu endeks, aylık olarak yayımlanarak, kiralık konutlardaki güncel fiyat değişimlerini daha hızlı bir şekilde yansıtmayı hedefliyor.
Analizde, YKKE’nin hesaplanmasında hedonik regresyon yönteminin kullanıldığı belirtildi. Bu yöntem, konutların kalite etkilerini ayrıştırarak daha doğru bir endeks oluşturulmasına olanak tanıyor. YKKE, Türkiye genelinde 19 farklı tabakada hesaplanarak, yıllık artışların 2021 yılının son çeyreğinden itibaren hızlandığı, 2022’nin ikinci yarısında zirveye ulaştığı ifade edildi. Ancak, takip eden dönemde özellikle İstanbul gibi büyük şehirlerde kira artışlarının yavaşladığı gözlemlendi.
2023 yılının ikinci çeyreğinde, Ankara’nın diğer büyük şehirlerden kayda değer bir şekilde ayrışmaya başladığı ve bu durumun, bölgedeki yoğun göç hareketliliği ile ilişkili olduğu değerlendirildi. Ayrıca, para politikalarındaki sıkılaşmanın etkisiyle YKKE’nin yıllık artış oranlarının 2023’ün son çeyreğinden itibaren düşmeye başladığı ifade edildi. YKKE’nin, yeni kiracıların maruz kalacağı kira bedelleri üzerinden hesaplandığı için, TÜİK Gerçek Kira Endeksi’ne kıyasla daha hızlı bir şekilde kira değişimlerini yansıttığı vurgulandı.
Analizde, YKKE ile TÜİK Gerçek Kira Endeksi arasındaki metodolojik farklılıkların önemine değinilerek, bu iki endeksin birbirini tamamlayıcı olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. YKKE’nin, kiralık konut piyasası ve enflasyon görünümü açısından önemli bir gösterge olduğu ifade edilerek, 2025 yılının son çeyreğinde 100 metrekare bir konutun ortanca kira değerinin Türkiye genelinde 22 bin lira, İstanbul’da 37 bin lira, Ankara’da 21 bin lira ve İzmir’de 25 bin lira olacağı öngörüldü.
Sonuç olarak, TCMB’nin yayımladığı YKKE, yalnızca konut kira piyasasının dinamiklerini izlemekle kalmayıp, aynı zamanda kira kaleminin enflasyon görünümüne dair öncü sinyaller de üretmektedir. Bu durum, resmi kira enflasyonu ile güncel kira gelişmeleri arasındaki farkı gözler önüne seriyor ve önümüzdeki dönemde tüketici enflasyonu içinde kira kaleminin aşağı yönlü hareket edeceğine işaret ediyor.
