Savaş Sonrası Bölgesel Düzende Türkiye’nin Rolü Artacak

İsrail medyası, savaş sonrası Türkiye’nin bölgesel güvenlikteki etkisinin artacağını öne sürdü.

İsrail’in Haaretz gazetesi, ABD ile İran arasındaki savaşın ardından bölgedeki ülkelerin Amerika Birleşik Devletleri’ne olan bağımlılıklarını azaltma çabası içinde olduğunu, Türkiye’nin ise bu süreçte önemli bir aktör olarak öne çıkacağını belirtti.

Gazetede yer alan analize göre, Hayfa Üniversitesi’nden Elad Giladi, “İran Savaşı yeni bir bölgesel düzen yaratabilir, daha az ABD, daha çok Türkiye” başlığını taşıyan yazısında, savaşın ardından bölge ülkelerinin savunma stratejilerinde köklü değişiklikler yapma arayışında olduklarını ifade etti. Bu bağlamda, kapalı kapılar ardındaki diplomatik temaslarla ABD’ye olan güvenlik bağımlılığını en aza indirme yollarının araştırıldığı vurgulandı.

Körfez ülkelerinin güvenlik ve ittifak arayışlarını yeniden şekillendirmeye çalıştığını belirten Giladi, Türkiye’nin bu düşüncenin gelişiminde kritik bir rol oynadığını ifade etti. Türkiye’nin son dönemde Suudi Arabistan, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri ile ilişkilerini stratejik bir boyuta taşıdığına dikkat çekildi. 19 Mart’ta gerçekleştirilen Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan dışişleri bakanları arasındaki dörtlü zirve, bu yeni arayışın somut bir örneği olarak gösterildi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın, “Bölge ülkeleri kendi sorunlarını çözmezse dış güçler kendi çıkarlarını dayatır” şeklindeki yaklaşımının, Riyad ve diğer Körfez başkentlerinde yankı bulduğuna işaret eden yazıda, Türkiye’nin gelişmiş savunma sanayisinin Körfez ülkeleri için ABD’ye alternatif bir güvenlik seçeneği sunduğu ifade edildi.

Körfez ülkelerinin ABD ile ilişkilerini tamamen kesmeyi düşünmediği, ancak Washington’u tek güvenlik garantörü olarak değil, bir ortak olarak görmek istedikleri vurgulandı. Savaşın, Türkiye’nin bölgedeki etkisini artıracak bir dönüm noktası olacağı kaydedildi. Yazıda, “Savaşın yalnızca İsrail ile İran arasındaki caydırıcılık dengesiyle değil, aynı zamanda Körfez ülkelerinin ABD’ye olan güvenlik bağımlılıklarını ihtiyatlı ve kademeli bir şekilde sonlandırarak, içeriden inşa edilen bir bölgesel düzenin imkanlarını aramaya başladığı an olarak hatırlanması muhtemeldir” denildi.

Körfez ülkelerinin, İran’a karşı İsrail ile benzer kaygılar taşıdığı, ancak bu ülkelerin Tel Aviv ile siyasi olarak aynı blokta görünmekten kaçındıkları belirtildi. Bu durumun, Türkiye’nin merkezinde olduğu yeni bölgesel yapıda İsrail’in dışarıda kalmasına neden olabileceği yorumlarına da yer verildi.