ABD ve İran Arasındaki Gerilimde Son Gelişmeler
ABD ve İran arasındaki gerilimde son gelişmeler, bölgedeki askeri ve ekonomik etkileriyle dikkat çekiyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a verdiği sürenin sona ermesine saatler kala, Orta Doğu’daki gerginlik önemli bir yükseliş gösteriyor. Washington yönetiminin, Tahran’dan salı günü akşamına kadar bir anlaşmaya varmasını talep ettiği ve aksi takdirde İran medeniyetini yok etmekle tehdit ettiği açıklamaları, hem bölgesel hem de küresel düzeyde kaygıları artırdı.
İsrail basınında yer alan bilgilere göre, sürenin dolmasının ardından askeri bir tırmanışın olasılığı ciddi bir şekilde gündemde. İsrail’in Kanal 12 televizyonuna konuşan ismi açıklanmayan bir kaynak, “Önümüzdeki 24 saat savaş açısından kritik bir dönem olacak” diyerek durumun hassasiyetine dikkat çekti. Aynı kaynak, İran’daki siyasi liderliğin karar mekanizmasında etkili olması durumunda ateşkesin daha erken sağlanabileceğini, ancak ülke içindeki belirsizliklerin süreci zorlaştırdığına vurgu yaptı.
Gerilimin ekonomik yansımaları da hızla hissedilmeye başlandı. İran’ın stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol ve doğalgaz tankerlerine yönelik kısıtlamalar, küresel enerji piyasalarında dalgalanmalara neden oldu. Uzmanlar, enerji tesislerine yönelik karşılıklı saldırı ihtimalinin ve İran’ın Körfez’deki benzer altyapıları hedef alma olasılığının yatırımcı güvenini sarstığını belirtiyor. Bu durum, petrol ve doğalgaz fiyatlarının yükselmesine yol açtı.
İsrail gazetesi Israel Hayom, ABD’nin önemli tavizler vermesi durumunda Washington ile İran arasında bir anlaşmanın mümkün olabileceğini öne sürdü. Haberde, İsrail’in müzakerelere doğrudan katılmadığı ancak süreci dikkatle izlediği belirtildi. İsrail siyasi çevrelerinde, olası bir anlaşmanın İran yönetimine toparlanma fırsatı verebileceği yönünde kaygılar mevcut.
İsrail’in savaşın başından bu yana üç ana hedef belirlediği ifade ediliyor: İran’da rejim değişikliği için uygun koşullar oluşturmak, nükleer programına ağır darbe indirmek ve füze kapasitesini zayıflatmak.
Maariv gazetesi, bugünün hem ABD hem de İsrail açısından “belirleyici” olacağını yazdı. Gazeteye göre, Washington yönetimi, İran’ı teslim olmaya zorlayacak bir anlaşma ile İran ekonomisini felç etmeyi hedefleyen geniş çaplı askeri operasyonlar arasında bir tercih yapmak zorunda kalabilir. Ayrıca, İsrail’in İran’ın müzakere gücünü zayıflatmak amacıyla altyapı ve enerji tesislerine yönelik saldırılarını sürdürdüğü ifade ediliyor.
İsrail devlet televizyonu KAN’a konuşan bir yetkili, sürenin dolmasının hemen ardından askeri operasyonların genişletilebileceğini belirtti. Yetkili, “Süre dolduktan sonra İran’da büyük bir tırmanışa hazırız ve ABD’nin onayını bekliyoruz” diyerek olası bir askeri hamlenin sinyalini verdi. Ancak, son dakika bir ateşkes ihtimali tamamen ortadan kalkmış değil. Yine de İsrail’in, İran’ın enerji ve altyapı tesislerine yönelik daha geniş çaplı saldırılar için Washington’dan “yeşil ışık” beklediği ifade ediliyor.
