Nikel Cevheri Yüküyle İlgili Yeni Kaza Gündemde
Nikel cevheri taşıyan Devon Bay gemisinin alabora olması, sıvılaşma riskini yeniden gündeme getirdi.
Son yıllarda nikel cevheri ile bağlantılı olarak meydana gelen kazalar arasına bir yenisi daha eklendi. Ultramax tipi Devon Bay isimli dökme yük gemisi, Scarborough Sığlığı açıklarında alabora oldu. Olayın en muhtemel sebebi olarak, geminin taşıdığı nikel cevheri yükünün sıvılaşması gösteriliyor.
2013 yılında inşa edilen ve 56.095 dwt taşıma kapasitesine sahip olan Singapur bayraklı Devon Bay, Japon denizcilik şirketi Kawasaki Kisen Kaisha (K Line) bünyesindeki K Line Pte Ltd’ye aitti. Gemi, 22 Ocak gecesi Filipinler’in Gutalac limanından, Çin’in Yangjiang kentine doğru yaklaşık 55 bin ton nikel cevheri taşırken yan yattı ve kısa bir süre sonra alabora oldu.
Filipin Sahil Güvenlik Komutanı Amiral Ronnie Gil Gavan, mürettebatın ilk ifadelerinin kaza ile ilgili kargo kaynaklı sorunlara işaret ettiğini belirtti. Gavan, yerel basına yaptığı açıklamada, “Mürettebatın beyanlarına göre, 55 bin ton nikel cevheri taşıyan kargoda sıvılaşma meydana geldi. Bu durum, kargonun ağırlığının geminin sol tarafına kaymasına neden oldu. Ayrıca hava koşulları da elverişli değildi; büyük dalgalar mevcuttu. Henüz kesin bir veriye ulaşamadık, fakat bu ilk ve en güçlü şüphemiz” dedi.
Gemide bulunan 21 Filipinli denizciden 17’si, Çin ve Filipin sahil güvenlik ekiplerinin ortak yürüttüğü arama-kurtarma operasyonu ile sağ olarak kurtarıldı. Ancak kurtarılan denizcilerden iki kişi hastanede yaşamını yitirdi. Aralarında geminin kaptanı Elimar Jucal’ın da bulunduğu dört mürettebat üyesi ise hâlâ kayıp.
Amiral Gavan, kaptan Jucal’ın tutumunu “kahramanca” olarak tanımlayarak, kaptanın gemiyi terk etmeden son ana kadar görevde kaldığını vurguladı. Bu kaza, nikel cevheri gibi IMSBC Kodu’na göre A Grubu kargo olarak sınıflandırılan yüklerin risklerini yeniden gündeme taşıdı. Uluslararası kuru yük gemisi sahiplerini temsil eden Intercargo, nikel cevherini uzun süredir “dünyanın en tehlikeli kargosu” olarak tanımlıyor.
Uzmanlar, nikel cevherinin nem oranının taşınabilir nem sınırını aştığında, normalde katı olan yükün sıvı gibi davranabileceğini belirtiyor. Bu durum, gemi ambarlarında ani ve kontrol edilemez ağırlık kaymalarına yol açarak, mürettebatın gemiyi terk etmesi için çoğu zaman hiç fırsat tanımıyor.
Geçmişte de benzer kazalar yaşandı. Nikel cevheri ile ilgili kazaların çoğu, Filipinler ve Endonezya’dan Çin’e yapılan sevkiyatlar sırasında meydana geldi. Bu kazalarda Nasco Diamond, Jian Fu Star, Hong Wei, Vinalines Queen ve Emerald Star gibi birçok gemi kayboldu.
Intercargo’nun yayımladığı son Dökme Yük Gemisi Kaza Raporu, 2015-2024 yılları arasında yaşanan dökme yük gemisi kazalarında 89 denizcinin hayatını kaybettiğini, bu ölümlerin 55’inin nikel cevheri ve boksit gibi kargo sıvılaşmasından kaynaklandığını ortaya koydu.
