Aşırı Sıcaklık Stresi Nüfusu 1 Milyar Artırdı
Yeni araştırma, aşırı sıcaklık stresinin dünya genelinde 1 milyar insanı etkilediğini ortaya koydu.
Son zamanlarda Avrupa’da yaşanan aşırı sıcaklıklar, bilim insanlarının dikkatini çekti. Yeni bir araştırma, sıcaklık stresinin dünya genelinde giderek arttığını ortaya koydu. Araştırmaya göre, yılda en az bir gün aşırı sıcaklık stresine maruz kalan küresel nüfus oranı %16’dan %22’ye yükselmiş durumda. Bu durum, son 40 yılda yaklaşık 1 milyar insanın aşırı sıcaklık stresinden etkilendiği anlamına geliyor.
İklim değişikliği nedeniyle son birkaç on yılda dünya genelinde her yıl sıcaklık stresine maruz kalan insan sayısı önemli ölçüde artış gösterdi. 1970’lere kıyasla, günümüzde her yıl en az bir gün boyunca aşırı sıcaklık stresi yaşayan insan sayısı 1 milyar daha fazla.
Araştırmada sıcaklık stresi, bireylerin maruz kaldığı toplam ısı yükü olarak tanımlanıyor. Bu durum, sıcaklık, nem, rüzgar hızı ve güneş radyasyonu gibi faktörlerden etkileniyor. Dünya Sağlık Örgütü, sıcaklık stresinin hava olaylarına bağlı ölümlerin başlıca nedenlerinden biri olduğunu belirtiyor. Ayrıca, kalp-damar hastalıkları, diyabet, ruh sağlığı sorunları ve astım gibi mevcut hastalıkları da ağırlaştırabiliyor.
Çalışmanın baş yazarı olan Rebecca Emerton, Birleşik Krallık’taki Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi’nde kıdemli bilim insanı olarak, ABC News’e yaptığı açıklamada, “Sıcaklık, küresel ölçekte hava koşullarına bağlı ölümlerin önde gelen nedenlerinden biridir” ifadesini kullandı.
Araştırmacılar, sıcaklık stresini ölçmek için Evrensel Termal İklim İndeksi’ni kullandılar. Bu indeks, sıcaklık, nem, rüzgar hızı ve güneş radyasyonu gibi faktörleri göz önünde bulundurarak, insan vücudunun çevresel koşullara verdiği tepkiyi değerlendiriyor. 1950-2024 dönemini kapsayan verileri analiz eden bilim insanları, geçmiş on yıllardaki yılın en sıcak günlerini inceledi. Özellikle 1970’li yıllara odaklanarak, o dönemdeki sıcaklık eğilimlerinin yükselmeye başladığını belirttiler. Bu verileri günümüzdeki en yüksek Evrensel Termal İklim İndeksi değerleriyle karşılaştırdılar.
Araştırma sonuçlarına göre, her yılın en sıcak 10 gecesi, en sıcak 10 gündüzünden daha hızlı ısınıyor. Bu gecelerdeki sıcaklık artışı, küresel ortalamada yaklaşık 0,32 derece olarak hesaplandı. Ayrıca, aşırı hissedilen sıcaklıkların tüm kıtalarda daha sık görüldüğü ortaya kondu. Güney Kuzey Amerika, Güney Avrupa ile Kuzey ve Güney Afrika’daki yarı tropikal bölgelerde, “şiddetli ile aşırı sıcaklık stresi” koşullarının görüldüğü gün sayısı yılda 50 güne kadar artmış durumda.
Özellikle Avrupa’da sıcaklık stresi, 2,5 kat, Güney Amerika’da 2 kat, Kuzey Amerika’da 1,8 kat, Okyanusya’da 1,7 kat ve Asya’da ise 1,2 kat daha fazla görülüyor. Emerton, günümüz toplumlarının maruz kaldığı sıcaklık stresi vakalarındaki artışın iklim değişikliğinden kaynaklandığını vurguladı. Sıcak hava dalgalarının daha sık, daha uzun ve daha yoğun hale geldiğini belirten araştırmacılar, bu değişimlerin insanların günlük yaşamlarında nasıl deneyimlendiği ve sıcaklığın gündüz ile gece üzerindeki etkilerinin henüz yeterince incelenmediğini ifade etti.
Çalışmada, artan sıcaklık stresine karşı toplumları korumak için öncelikle sıcaklık ve sağlık eylem planlarının hazırlanması gerektiği vurgulanıyor. Ayrıca, erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi, kentlerde serinletici uygulamaların yaygınlaştırılması ve sıcaklık stresi göstergelerinin iklim risk değerlendirmelerine entegre edilmesi gerektiği de belirtiliyor.
