İngiltere Hükümeti, Çin’e Ait Çelik Şirketini Kamulaştırdı

İngiltere hükümeti, istihdamı koruma ve stratejik bir ulusal kapasiteyi güvence altına alma amacıyla, Çin’e ait British Steel çelik şirketini kamulaştırdı.

2020 yılından bu yana Çin’in mülkiyetinde bulunan British Steel, Birleşik Krallık hükümetinin aldığı bu karar ile birlikte, Kuzey Lincolnshire’daki Scunthorpe tesisinde yaklaşık 2.700 kişiye istihdam sağlıyor. Şirketin geleceği, son yıllarda belirsizlik içinde kalmıştı.

BBC’nin haberine göre, İngiliz hükümeti geçen yıl Scunthorpe’daki operasyonların kontrolünü devralmıştı. Ancak, şirketin mülkiyetinin hala Çinli Jingye Group’ta kalması, uzun vadeli stratejik kararların alınmasını zorlaştırıyordu.

Kamulaştırma kararı, British Steel’ın geleceği hakkında hükümete zaman kazandırırken, aynı zamanda tesisin yönetiminde doğrudan söz sahibi olma imkanı sağlıyor. Ancak, günde bir milyon sterlinin üzerinde zarar eden bir işletmenin uzun süre kamu tarafından işletilmesi beklenmiyor. Ulusal Denetim Ofisi’nin mart ayında yayımladığı rapora göre, Scunthorpe tesisi hükümete günde yaklaşık 1,3 milyon sterline mal oluyor.

Kamulaştırma, İngiliz Parlamentosu’nun 15 Temmuz Çarşamba günü çelik sektörünün kamu mülkiyetine geçirilmesine izin veren yasayı kabul etmesinin ardından gerçekleşti. Şirketin sahibi Jingye, daha önce işletmenin günde 700 bin sterlin zarar ettiğini belirtmiş ve kamulaştırma için tazminat talep etmişti.

Ticaret Bakanı Peter Kyle, hükümetin “kısa vadede” işletme maliyetlerini üstleneceğini açıkladı. Kyle, tazminat ödenip ödenmeyeceğine dair kararın bağımsız bir değerleme sürecinin ardından verileceğini vurguladı. Kamulaştırma dışındaki alternatifin şirketin iflasına izin vermek olduğunu belirten Kyle, “Bu durumda ülke, birincil çelik üretim kabiliyetini kaybedecek ve tamamen dış tedarike bağımlı hale gelecektir” ifadelerini kullandı.

Scunthorpe’daki yüksek fırınların teknik durumu da bu kararda etkili oldu. Sürekli çalışacak şekilde tasarlanan bu fırınların durdurulması, ciddi hasar riskleri oluşturuyor ve yeniden devreye alınmaları yüksek maliyet gerektiriyor. BBC’ye göre, tesisin fırınlarından “Queen Anne” 1954’ten, “Queen Bess” ise 1938’den beri aktif durumda.

Ancak, her iki fırın da operasyonel ömrünün sonuna yaklaşmış durumda. Bu nedenle, soğutulmaları halinde yeniden çalıştırılmaları, zaten zarar eden bir işletme için ekonomik açıdan mantıklı görünmüyor.

Birleşik Krallık hükümeti, Scunthorpe tesisinin açık kalmasını özellikle önemsiyor. Çünkü bu tesis, Birleşik Krallık’taki demir cevherinden doğrudan çelik üretebilen son işletme konumunda. Scunthorpe’daki üretimin durması halinde Birleşik Krallık, G7 ülkeleri arasında bu kabiliyete sahip olmayan tek ülke olacak. Ülkedeki diğer çelik üretimi ise büyük ölçüde hurda metalin geri dönüştürüldüğü elektrik ark ocaklarına dayanıyor. Hükümet, uzun vadede daha düşük maliyetli ve daha az karbon yoğunluğuna sahip bu yönteme geçişi hedefliyor. Ancak, Scunthorpe’daki mevcut üretimin kısa vadede kaybedilmesi istenmiyor.

Tesis, ülkede başka yerde üretilmeyen bazı çelik türlerini sağlıyor. Bu ürünler, özellikle demiryolu altyapısı ve inşaat sektörü için kritik öneme sahip. Bu üretimin kaybı, tedarik zincirinde aksamalara yol açabilir ve ithalata bağımlılığı artırabilir. Bu nedenle, tesisin alternatifler oluşana kadar açık tutulması planlanıyor. İstihdam etkisi de kararın önemli unsurlarından biri. Tesis, yalnızca doğrudan çalışanları değil, tedarik zincirindeki binlerce kişiyi de destekliyor. Kuzey Lincolnshire ekonomisi için kritik önemde olan tesisin ani kapanması, binlerce insanı doğrudan etkileyebilir ve yerel ekonomiyi sarsabilirdi. British Steel ayrıca İstanbul Havalimanı’nın yapım ortaklarından biridir. Havalimanında toplamda 640.000 ton çelik kullanılmış olup, bu miktarın 50.000 tonu British Steel’den temin edilmiştir.