Gedik Yatırım: Rezervlerde Düşüş, Döviz Talebi Artıyor
Gedik Yatırım’ın raporuna göre Türkiye ekonomisinde rezervler düşerken döviz talebi artış gösteriyor.
Gedik Yatırım’ın hazırladığı haftalık parasal büyüklükler raporu, Türkiye ekonomisinde rezervler, döviz talebi ve yabancı çıkışları açısından kayda değer bir bozulma yaşandığını gözler önüne seriyor. 19 Mart haftasında brüt ve net rezervlerde belirgin bir düşüş gözlemlenirken, döviz mevduatlarının artışı ve Türk lirası mevduatlarındaki azalma, finansal koşulların baskı altında olduğunu gösteriyor.
Raporda belirtilen verilere göre, 19 Mart haftasında swap hariç net rezervler 10,6 milyar dolar azalmış, altın etkisi hariç düşüş ise 4,2 milyar dolar olarak kaydedilmiştir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın analitik bilançosuna göre, 25 Mart itibarıyla brüt rezervler 16,8 milyar dolar düşerken, net rezervler 18,2 milyar dolar azalmıştır. Altın fiyatları etkisi hariç net rezervlerdeki düşüş ise 16,3 milyar dolar olarak hesaplanmıştır.
Döviz talebinin güçlü kalmaya devam ettiği görülüyor. Haftalık bazda döviz mevduatlarında 0,8 milyar dolarlık bir artış yaşanırken, bu artışın 314 milyon doları bireysel, 525 milyon doları ise kurumsal hesaplardan kaynaklanmaktadır. 2025 yılının başından itibaren döviz mevduatlarındaki toplam artış 26,8 milyar dolara ulaşmıştır.
Öte yandan, Türk lirası mevduatları haftalık bazda 177 milyar TL’lik bir gerileme göstererek toplamda 16,7 trilyon TL seviyesine düşmüştür. Ancak döviz mevduatları ve katılım hesapları oranı %40,7 seviyesinde kalmaya devam etmektedir. Bu oran, 2023 Ağustos ayında %68,4 ile zirve yapmıştı.
Kredi büyümesi tarafında ise bir yavaşlama gözlemlenmektedir. Ticari kredilerde büyüme %31,8’den %27,8’e, tüketici kredilerinde ise %41,9’dan %33,3’e gerilemiştir. Bununla birlikte, yabancı para kredileri büyümeye devam etmekte, haftalık bazda 0,2 milyar dolarlık bir artış yaşanmıştır.
Yurtdışı yatırımcıların satış eğilimi de devam ediyor. Son beş haftada toplamda 5,9 milyar dolarlık DİBS satışı yapılırken, hisse senetlerinde son üç haftada 1,2 milyar dolarlık bir satış gerçekleşmiştir. Ayrıca, Merkez Bankası’nın altın rezervlerinde de 50 tonluk bir düşüş yaşanmış, brüt altın rezervi 26,4 milyon ons’tan 24,8 milyon ons’a gerilemiştir.
19 Mart haftasında brüt rezervler 189,6 milyar dolardan 177,5 milyar dolara, net rezervler ise 68,6 milyar dolardan 57,2 milyar dolara düşmüştür. Altın etkisi hariç brüt rezerv düşüşü yaklaşık 2,2 milyar dolar, net rezerv düşüşü ise 5 milyar dolar olarak hesaplanmaktadır.
Para piyasası fonlarında da hareketlilik gözlemlenmektedir. Para piyasası fonlarının büyüklüğü 142 milyar TL artışla 1,5 trilyon TL’ye ulaşırken, döviz fonları 906 milyon dolar düşüşle 77,4 milyar dolar seviyesine gerilemiştir. Tüm yatırım fonları dahil edildiğinde dolarizasyon oranı %43,2 seviyesinde kalmıştır. Bu oran, 2023 ortasında %70 seviyesine kadar yükselmişti.
Gedik Yatırım raporu, Türkiye ekonomisindeki rezervler ve döviz talebi üzerindeki baskının sürdüğünü, ancak sistemin henüz tam anlamıyla kırılgan bir noktaya ulaşmadığını ortaya koymaktadır.
