Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği savaş öncesine göre düştü

Hürmüz Boğazı gemi trafiği savaş öncesine göre sert geriledi. Hafta sonu yalnızca 12 emtia gemisi geçerken petrol akışı tamamen durmadı.

Dünya enerji ticaretinin en önemli geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı’nda ticari deniz taşımacılığı, Basra Körfezi’ndeki gerilim nedeniyle büyük darbe aldı. Kpler verilerine göre hafta sonunda boğazdan yalnızca 12 emtia gemisi geçti. Bir önceki hafta sonu bu sayı 35 olarak kaydedilmişti.

ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın 28 Şubat’ta başlamasından önce ise tanker, LNG, kuru yük ve konteyner gemilerini kapsayan büyük ticari gemi trafiği günde yaklaşık 125 seviyesindeydi. Mevcut veriler, Hürmüz Boğazı gemi trafiğinin savaş öncesi dönemin oldukça altında kaldığını gösteriyor.

Takip edilebilen gemi sayısı sınırlı kaldı

Kpler’in geçici kayıtlarına göre pazar günü Hürmüz’den iki rafine petrol ürünü tankeri ile iki boş kuru yük ve gaz gemisi çıktı. Aynı gün iki küçük petrol tankeri de Basra Körfezi’ne giriş yaptı.

Cumartesi günü ise tarım ürünleri, LPG ve gübre taşıyan beş gemi Körfez’den ayrıldı. Boş durumdaki büyük bir gaz taşıyıcısı da bu tarihte Hürmüz Boğazı’ndan içeri girdi.

Ancak gemi takip sistemlerinde görülen rakamlar, boğazdan geçen gerçek petrol miktarını bütünüyle yansıtmıyor. Bazı tankerlerin güvenlik gerekçesiyle AIS transponderlerini kapatması, bu gemilerin uydu ve AIS tabanlı sistemlerde görünmemesine yol açıyor. Bu nedenle ticari gemi sayısı keskin biçimde düşse de Orta Doğu petrol ihracatı tamamen durmadı.

13 tanker 34 milyon varil ham petrol taşıdı

Kpler’in verilerine göre 13 Eylül haftasında çoğunluğu çok büyük ham petrol taşıyıcısı (VLCC) sınıfında 13 tanker, yaklaşık 34 milyon varil ham petrolü Hürmüz Boğazı üzerinden taşıdı. Söz konusu petrolün yaklaşık yarısı Suudi Arabistan, yüzde 35’i ise Irak kaynaklıydı.

Suudi Arabistan’ın Hürmüz üzerinden gerçekleştirdiği sevkiyatlarda belirgin bir yükseliş görüldü. Ülkenin toplam ham petrol ihracatı eylül ayında günlük 4 milyon varilin üzerine çıkarken, ağustosta bu miktar günlük 2,4 milyon varile kadar gerilemişti.

Uydu verileri, Suudi petrolünün Hürmüz üzerinden taşınan miktarının son altı günde günlük ortalama 2,9 milyon varile ulaştığını gösterdi. Ağustos ayında bu değer yaklaşık 700 bin varil düzeyindeydi.

Suudi petrolünde Hürmüz bağımlılığı arttı

Suudi Arabistan’ın alternatif ihracat güzergâhlarından Doğu-Batı petrol boru hattına yönelik Husilerin saldırıları, Riyad yönetiminin sevkiyatlarının daha büyük bölümünü yeniden Hürmüz Boğazı’na yönlendirmesine neden oldu. Böylece güvenlik risklerinin yükseldiği boğaz, Suudi petrol ihracatı bakımından yeniden kritik bir rota haline geldi.

Savaş öncesinde küresel petrol ve LNG ticaretinin yaklaşık beşte birine ev sahipliği yapan Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, enerji piyasalarının yanı sıra tanker navlunları ve deniz sigortası maliyetleri açısından da yakından izleniyor. Gemi arzının daralması ve güvenlik risklerinin artması, özellikle büyük ham petrol tankerlerinin navlunlarını tarihi seviyelere taşıyor.