Otomotivde Yılsonu Üretim ve İhracat Hedefleri Güncellendi
Otomotiv sektöründe yılsonu üretim ve ihracat hedefleri, artan maliyetler ve belirsizlikler nedeniyle revize edildi.
Otomotiv Sanayi Derneği (OSD) Başkanı Cengiz Eroldu, yılın başında belirlenen büyüme tahminlerinin, savaşın yol açtığı belirsizlikler ve artan maliyet baskıları nedeniyle aşağı yönlü revize edildiğini açıkladı. Eroldu, Türkiye’deki yılsonu ihracat hedefinin %4, üretim hedefinin ise %2 oranında düşürüldüğünü belirtti. Ayrıca, iç pazarda da geçen yıla göre bir daralma beklediklerini ifade etti.
Eroldu, 2026 yılının ilk çeyrek sonuçlarını değerlendirirken, toplam otomotiv üretiminin geçen yılın aynı dönemine göre %7 azalarak 321 bin 856 adede gerilediğini ve bu düşüşle birlikte sektördeki kapasite kullanım oranının %60’a düştüğünü aktardı. Pazar büyüklüğünün de adet bazında %4 daralarak 274 bin 346 adet seviyesine indiğini belirtti. İhracat tarafında ise, adet bazında %15’lik bir düşüş yaşanmasına rağmen döviz bazında ihracat gelirinin %3 artışla 9,9 milyar dolara yükseldiğini kaydetti.
İlk Çeyrekte Üretim Daraldı
2026 yılının Ocak-Mart döneminde otomobil üretiminin %18, hafif ticari araç üretiminin %13, ağır ticari araç üretiminin %20, midibüs ve otobüs üretiminin %20, kamyon üretiminin ise %19 oranında artış gösterdiği bildirildi. Ancak traktör üretiminde %37’lik bir düşüş yaşandı. Eroldu, bu daralmanın otomobil üretimindeki geçici yavaşlamadan kaynaklandığını belirtti. Avrupa pazarında önemli bir bozulma yaşanmadığını vurgulayan Eroldu, otomobil ihracatçıları arasında yeni yatırımlar nedeniyle geçici bir düşüş yaşandığını, hafif ticari ve ağır ticari araç üretiminde ise artışlar gözlemlendiğini ifade etti.
Yerli Üretim Oranı Artıyor
Yerli üretim oranındaki artışın sektörde olumlu bir gelişme olduğunu belirten Eroldu, geçen yıl ilk çeyrekte %31 olan yerli payının bu yıl %35’e çıktığını, bunun yapılan yatırımların bir sonucu olduğunu söyledi. Hafif araçlarda kapasite kullanımında geçici bir düşüş yaşandığını ancak yılın ilerleyen dönemlerinde yeni yatırımların devreye girmesiyle toparlanma beklediklerini aktardı. Kamyon, otobüs ve minibüs üretiminde ise belirgin bir iyileşme gözlemlendi.
2026 yılına dair beklentilerini paylaşan Eroldu, küresel belirsizlikler ve bölgesel savaş riskleri nedeniyle ihracat tahminlerini %4, toplam üretim beklentilerini ise %2 aşağı yönlü revize ettiklerini, iç pazarda da sınırlı bir daralma öngördüklerini ifade etti. Nisan sonu itibarıyla sektörün yılsonu üretim hedefinin, ocak ayındaki tahmine göre %2 düşürülerek 1 milyon 340 bin – 1 milyon 420 bin adet aralığına çekildiğini, yılsonu ihracat hedefinin ise %4 düşürülerek 970 bin – 1 milyon 40 bin adet bandında revize edildiğini belirtti.
Rekabetçilik Sorunları Artıyor
Eroldu, değerli Türk Lirası politikasının ihracatçılar üzerindeki baskıyı artırdığını ifade ederek, “Değerli TL politikası Türkiye’nin ihracat maliyetlerini yükseltiyor. Otomotiv sektörü son iki yıldır ciddi bir rekabetçilik kaybı yaşıyor” dedi. Bu durumun üretimin farklı ülkelere kaydırılma eğilimini hızlandırdığını belirten Eroldu, sanayicilerin verimlilikle ayakta kalmaya çalıştığını ancak bunun artık yeterli olmadığını vurguladı. “Tekstilde gördük, şu an kablo sektöründe de benzer bir durum yaşanıyor. Yakında Türkiye’de kablo üretimi kalmayacak çünkü iş gücü maliyetleri çok yüksek” değerlendirmesinde bulundu.
Kuzey Afrika Tehditi Büyüyor
Eroldu, Türkiye’nin otomotivdeki köklü sanayi altyapısının hâlâ önemli bir avantaj sağladığını ancak maliyetler açısından Kuzey Afrika ülkelerinin daha rekabetçi hale geldiğini belirtti. Özellikle Fas’ın lojistik avantajına dikkat çeken Eroldu, Kuzey Afrika’nın orta vadede daha güçlü rakip olabileceği uyarısında bulundu. İç pazarda Çinli markaların satışlarında da bir gerileme yaşandığını belirten Eroldu, 2026’nın ilk aylarında bu markaların Türkiye pazarındaki payının azaldığını ifade etti. Bu durumun, Çinli üreticilerin ihracatlarını farklı pazarlara yönlendirmesinden kaynaklandığını aktardı.
Yeni Kamu Destekleri Beklenmiyor
Vergi ve teşvikler konusunda kısa vadede bir değişiklik beklemediğini söyleyen Eroldu, plug-in hibrit araçlara yönelik yeni bir destek ihtiyacı görmediğini dile getirdi. “Vergi uygulamalarında bir değişim beklemiyorum. Plug-in hibritlerin desteklenmesi için bir sebep de yok” diyen Eroldu, bu araçların çoğu zaman beklenen çevresel faydayı sağlamadığını savundu.
Showroomlarda Hareketlilik Artıyor
Mart ayında yaşanan daralmanın ardından Nisan ayında showroomların hareketlendiğini belirten Eroldu, “Nisan ayındaki hareketliliğin temel nedeni tüketicilerin yaklaşan fiyat artışlarını öngörmesi oldu. Talep bu nedenle öne çekildi” dedi. Eroldu, petrol, petrokimya ve lojistik kaynaklı maliyet artışlarının otomobil fiyatlarına yansımasının kaçınılmaz olduğunu vurguladı. Özellikle plastik hammaddelerinde ciddi maliyet artışları beklenirken, petrol fiyatlarındaki yükselişin türev ürünlere de doğrudan yansıyacağını ifade etti. Maliyet artışlarının otomobil fiyatlarına Mayıs-Haziran aylarında yansıyacağını belirten Eroldu, “Petrolde pompa fiyatlarına nasıl artış yansıdıysa, petrol türevlerinde de benzer fiyat artışları göreceğiz. Savaşın en önemli sonuçlarından biri, dünya genelinde enflasyonist baskının yeniden güçlenmesi olacak” şeklinde konuştu.
