ABD Ekonomisi Zorlu Bir Dönemden Geçiyor: Temmuzda İş Kaybı
ABD ekonomisi Temmuz ayında 23.000 kişilik iş kaybı yaşadı. Bu durum resesyon endişelerini artırıyor.
Küresel finans sisteminin kalbinde yer alan ABD ekonomisi, kritik bir dönüm noktasına ulaşmış durumda. Uzun bir süredir yüksek enflasyonla başa çıkmaya çalışan ve bu amaçla sert bir para politikası uygulayan ABD Merkez Bankası’nın (Fed) aldığı önlemler, nihayet iş gücü piyasasında önemli etkilerini göstermeye başladı. Temmuz ayına ilişkin yayımlanan son istihdam raporu, dünya genelindeki piyasalarda büyük bir şok etkisi yarattı.
Finansal kuruluşların genel beklentisi, istihdam artışının yüksek faiz oranlarının etkisiyle yavaşlayacağı ancak yine de pozitif bir seyir izleyeceği yönündeydi. Ancak açıklanan resmi veriler, bu iyimser tahminleri çürüttü. Temmuz ayında ABD ekonomisi 23.000 kişilik net iş kaybı yaşadı. Bu durum, ekonomik büyümenin temel dinamiği olan iş gücü piyasasında uzun süredir beklenen büyük kırılmanın gerçekleştiğinin en somut göstergesi olarak değerlendiriliyor.
İstihdamdaki bu ani düşüş, tüketici harcamalarını da olumsuz yönde etkileyebilir. İşini kaybetme korkusu yaşayan veya hanehalkı gelirlerinde azalma yaşayan bireylerin harcamalarını kısması, kaçınılmaz bir domino etkisi yaratacaktır. Bu durum, perakende sektöründen teknoloji devlerine kadar birçok alanda faaliyet gösteren şirketlerin karlılıklarını tehdit ederek üretimlerini durdurma noktasına getirebilir.
Fed’in Karar Alma Süreci ve Piyasa Tepkileri
Temmuz ayındaki bu verilerin ardından dikkatler, Fed’in üzerindeki baskının arttığına odaklandı. Şimdiye kadar sıkı para politikasını kararlılıkla savunan Fed, artık üretim ve istihdamda yaşanan bu keskin gerilemeyi görmezden gelemeyecek bir noktaya geldi. Uluslararası fon yöneticileri, Fed’in ekonomiyi daha derin ve geri dönülemez bir resesyondan korumak amacıyla Eylül ayındaki toplantısında 50 baz puanlık bir faiz indirimine gitmek zorunda kalacağını şimdiden fiyatlamaya başladı.
Finansal piyasalardaki bu beklenmedik dalgalanma, küresel ölçekte risk iştahını önemli ölçüde azalttı. Uluslararası borsalarda hızlı bir satış dalgası yaşanırken, panik halindeki küresel sermaye, hisse senetlerinden uzaklaşarak güvenli liman olarak bilinen altın ve devlet tahvillerine yöneldi. Bu büyük sermaye hareketi, Türkiye’nin de içinde bulunduğu gelişen piyasalarda finansal kırılganlığı ve döviz baskısını artırdı.
Gelecek dönemde küresel ekonominin seyrini, Fed’in bu istihdam şokuna vereceği tepki ve piyasalara sağlayacağı likidite miktarı belirleyecek.
