Petrol Piyasasında Endişe Verici Yükseliş Devam Ediyor
Orta Doğu’daki çatışmalar ve ABD’nin asker sevkiyatı, petrol fiyatlarının yükselmesine yol açtı. Brent petrol 116 doları aştı.
Orta Doğu’da yaşanan çatışmalara Yemen’deki Husilerin katılması ve ABD’nin bölgeye asker göndermesi, petrol fiyatlarının yükselmesine neden oldu. Küresel piyasalarda arz risklerinin artması, fiyatlar üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturuyor.
Husilerin İsrail’e yönelik gerçekleştirdiği füze saldırısının ardından Brent petrolün varil fiyatı %3,7 oranında artarak 116,75 dolara ulaştı. ABD ham petrolü de 100 doların üstüne çıktı. Mart ayı boyunca Brent petrol, yaklaşık %60 değer kazanarak dikkat çekici bir artış gösterdi. Yazının kaleme alındığı sırada Brent petrolün varil fiyatı 107 dolar civarında seyrediyordu.
Uzmanlar, arz kesintilerinin kısa süre içinde giderilmesi durumunda petrol fiyatlarının geçici bir artış yaşadıktan sonra yeniden dengelenebileceğini öngörüyor. Ancak kesintilerin haftalar ya da aylar boyunca devam etmesi halinde fiyatların daha da yükselebileceği ve varil başına 150 dolara yaklaşabileceği uyarısında bulunuyorlar. Bu durumun, küresel ölçekte enflasyonu yeniden yukarı yönlü etkileme potansiyeli taşıdığı ifade ediliyor.
ABD’nin bölgeye binlerce asker gönderme kararı, olası bir kara harekâtı risklerini artırdı. ABD Başkanı Donald Trump, Financial Times’a verdiği röportajda İran’daki petrolü kontrol altına almak istediğini ve Harg Adası’nı ele geçirebileceğini belirtti. Bu açıklamalar, Tahran’dan gelebilecek olası sert tepkilerin gündeme gelmesine neden oldu.
Çatışmalar beşinci haftasına girerken, Washington’un diplomatik girişimlerine ve Pakistan’da gerçekleştirilen temaslara rağmen sahadaki gerilim azalmıyor. Trump, Air Force One’da yaptığı açıklamada İran’ın savaşı sona erdirmek için iletilen 15 maddelik taleplerin çoğunu ABD’ye kabul ettirdiğini öne sürdü. Ancak hangi konularda uzlaşı sağlandığına dair bir bilgi verilmedi. İran tarafı ise daha önce bu planı reddettiğini açıklamıştı.
İran’ın, küresel enerji arzı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki geçişleri büyük ölçüde kısıtladığı belirtiliyor. Tahran yönetimi, çoğu geminin geçişine izin vermezken, sadece Pakistan, Tayland ve Malezya gibi bazı ülkelere ait sınırlı sayıda gemiye geçiş izni verdi. Trump, İran’ın iyi niyet göstergesi olarak Hürmüz’den 10 petrol tankerinin geçişine izin verdiğini belirtmişti. Son açıklamalara göre bu sayının arttığı ifade ediliyor; Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar da 20 geminin daha geçişine izin verildiğini duyurdu.
Husilerin çatışmaya katılması, petrol piyasaları açısından yeni bir risk unsuru oluşturuyor. Grup, daha önce Kızıldeniz’deki saldırılarıyla küresel taşımacılığı etkilemiş ve gemi rotalarının değişmesine neden olmuştu. Benzer tehditlerin artması durumunda enerji arzında daha ciddi aksaklıklar yaşanabileceği değerlendiriliyor.
