Türkiye, Yunanistan’ın İtirazlarına Cevap Verdi: BM’ye Mektup Gönderildi
Türkiye, Yunanistan’ın ‘Türk Boğazları’ ifadesine yönelik itirazlarını reddederek BM’ye resmi bir mektup gönderdi.
Türkiye’nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Yıldız, Yunanistan’ın “Türk Boğazları” terimine yönelik itirazlarını reddederek BM’ye resmi bir mektup ile yanıt verdi. Mektup, BM Güvenlik Konseyi Dönem Başkanı Çin’in BM Daimi Temsilcisi Fu Cong ve BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’e hitaben yazıldı.
Yıldız, Yunanistan’ın itirazlarını “iç siyasi çıkarlar doğrultusunda bir çaba” olarak nitelendirerek, bu durumu “talihsiz” bulduğunu ifade etti. Yıldız, Türkiye’nin Yunanistan’ın temelsiz iddialarını kesin bir dille reddettiğini belirterek, coğrafi bir terimin siyasallaştırılmasının yapıcı diyalog ve bölgesel istikrar açısından olumsuz sonuçlar doğuracağını vurguladı.
“Türk Boğazları” teriminin İstanbul ve Çanakkale boğazlarını kapsayan yerleşik bir coğrafi ifade olduğunu dile getiren Yıldız, bu terimin Türkiye Cumhuriyeti’nin egemenliği altında bulunduğunu ve Montrö Sözleşmesi’nin uygulanmasıyla tam uyumlu olduğunu belirtti. Yıldız, bir devletin egemenliği altındaki coğrafi alanların resmi isimlerinin yetkili makamlarca belirlendiğini hatırlatarak, “Türk Boğazları” teriminin uluslararası belgelerde de tutarlı bir şekilde kullanıldığını vurguladı.
Ayrıca, 1936 Montrö Sözleşmesi’nin İstanbul Boğazı, Marmara Denizi ve Çanakkale Boğazı’ndaki geçişleri düzenleyen bir yasal metin olduğunu belirten Yıldız, sözleşmenin coğrafi isimleri standartlaştırmayı amaçlamadığını ifade etti. Yıldız, Yunanistan’ın “Türk Boğazları” dışında bir terminoloji dayatma çabasının yalnızca tarihsel özlemlerle gerekçelendirilebileceğini, bu girişimlerin ise Türk Boğazları’nın yasal veya siyasi statüsünü değiştirmeyeceğini belirtti.
Türkiye’nin, egemenliği ve yargı yetkisi çerçevesinde “Türk Boğazları” terimini kullanmaya devam edeceğini vurgulayan Yıldız, Yunanistan da dahil olmak üzere tüm BM üyesi ülkelerin bu yerleşik ve meşru kullanıma saygı göstermelerini beklediklerini kaydetti.
BM Güvenlik Konseyi’nde “Türk Boğazları” konusunun gündeme gelmesi, 29 Nisan’da gerçekleştirilen toplantıda Yıldız’ın “Denizcilik alanında su yollarının güvenliği ve korunması” başlığı altında İstanbul ve Çanakkale boğazları için bu terimi kullanmasıyla başladı. Yunanistan temsilcisi ise toplantı sırasında bu terimin 1936 Montrö Sözleşmesi ile tutarlı olmadığını iddia ederek, uygun terminolojinin “Boğazlar” ve özellikle “Çanakkale Boğazı, Marmara Denizi ve İstanbul Boğazı” olması gerektiğini savundu. Yunan basını, bu tartışmaya geniş yer ayırdı.
Yunanistan’ın coğrafi isimlerin ulusal resmi formlarıyla kullanılmasına öncelik veren uluslararası uygulamalara rağmen, uzun yıllardır BM ve NATO’da “Türk Boğazları” teriminin kullanımını engellemeye çalıştığı biliniyor.
