Ticaret Belirsizliği Küresel Yatırımlarda 202 Milyar Dolar Kayıp Yarattı
Ticaretteki belirsizlik, 2025 yılında küresel yatırımlarda 202 milyar dolarlık kayba neden oldu. 2026’da bu kaybın 380 milyar dolara çıkabileceği uyarısı yapıldı.
Uluslararası Ticaret Odası (ICC) Genel Sekreteri John Denton, ticaretteki belirsizliğin 2025 yılı itibarıyla küresel işletme yatırımlarında 202 milyar dolarlık bir kayba neden olduğunu ifade etti. Denton, bu belirsizliklerin artması durumunda kayıpların 2026’da yaklaşık 380 milyar dolara ulaşabileceği uyarısında bulundu.
Denton, AA muhabirine verdiği demeçte, küresel ticaretin yapısal bir dönüşüm sürecinden geçtiğini belirtti. Ekonomik politikaların belirsizliğine dikkat çeken Denton, bu durumun Kovid-19 pandemisi ve 2008 mali krizinden daha kötü bir seviyede olduğunu vurguladı.
ICC’nin Oxford Economics ile yaptığı araştırmaya göre, ticaretteki belirsizlikler, 2025 yılında küresel işletme yatırımlarında 202 milyar dolarlık bir kayba yol açmış ve yatırım büyüme oranını yüzde 0,4 seviyesine düşürmüştür. Denton, iş dünyası için en büyük sorunun öngörülemezlik olduğunu ifade etti.
Denton, ticaretteki dalgalanmaların tarifelerin uygulanıp kaldırıldığı ve yeniden yapılandırıldığı karmaşık bir döngüye yol açtığını belirtti. Bu durumun ötesinde, jeoekonomik hedeflerin daha belirgin hale geldiğini ve hükümetlerin ticaret akışlarını düzenlemenin yanı sıra tedarik bağımlılıklarını da şekillendirmeye başladığını söyledi. Hürmüz Boğazı gibi stratejik geçiş noktalarının jeoekonomik baskı araçları haline geldiğini vurgulayan Denton, bu durumun sadece enerji fiyatlarını değil, sanayi girdileri ve gıda güvenliğini de etkileyen bir kriz yarattığını kaydetti.
Denton, özellikle en kırılgan ekonomiler için risklerin oldukça ciddi olduğunu belirterek, ICC araştırmalarının çok taraflı ticaret sisteminin çökmesinin gelişmekte olan ülkelerde mal ticaretinde yüzde 33’lük bir düşüşe ve düşük gelirli ülkelerde ihracat kayıplarının yüzde 43’e ulaşabileceğini gösterdiğini ifade etti.
ICC’nin reel ekonominin sesi olduğunu vurgulayan Denton, dünya genelinde 170’ten fazla ülkede faaliyet gösteren işletmeleri ve meslek örgütlerini temsil ettiklerini belirtti. Bu sayede özel sektörün sesini küresel politika tartışmalarına taşıdıklarını ifade etti.
Denton, ICC’nin küresel ağı aracılığıyla ticaret, büyüme ve istihdam konularında hazırlanan mutabakatın, mevcut ticaret sorunlarının çözümü ve küresel ticaret potansiyelinin ortaya çıkarılması için hükümetler ve işletmeler tarafından uygulanabilecek somut öneriler sunduğunu aktardı. Ayrıca, kritik ticaret akışlarının sürdürülmesi ve tedarik zinciri dayanıklılığının artırılması için çeşitli alanlarda çalışmalar yürüttüklerini belirtti.
Denton, çok taraflı ticaret sisteminin ciddi bir baskı altında olduğunu ve mevcut düzenlemelerin artık yeterli olmayacağını vurgulayarak, yapısal reformlarla birlikte pragmatik işbirliğine ihtiyaç duyulduğunu ifade etti. Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) için belirli bir takvime dayalı reform sürecinin ilerletilmesi gerektiğini belirten Denton, bu sürecin istekli ülkelerden oluşan koalisyonlar aracılığıyla sağlanabileceğini dile getirdi.
Denton, Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıkların bu duruma somut bir örnek olduğunu belirterek, önceliklerinin seyrüsefer özgürlüğünün korunması ve gıda güvenliğinin sağlanması için diplomatik çözümler bulmak olduğunu söyledi. Denton, çok taraflılığa olan ihtiyacın her zamankinden daha fazla olduğunu belirterek, açık ve öngörülebilir bir ticaret sisteminin ekonomik güvenlik ve dayanıklılık açısından vazgeçilmez olduğunu vurguladı. Son olarak, ICC’nin bu çözümleri hayata geçirme konusunda kararlı olan hükümetler ve işletmelerle işbirliği yapmaya hazır olduğunu ifade etti.
