Enerjide bağımsızlık Türkiye’nin kırılganlığını azaltacak
Bakan Bayraktar, enerjide bağımsızlık hedefinin cari açığı ve ekonomik kırılganlıkları azaltacağını belirterek elektrikleşmeye dikkat çekti.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Çorum Ticaret ve Sanayi Odası’nda iş dünyası temsilcileriyle yaptığı görüşmede, Türkiye ekonomisinin başlıca sorunlarından biri olan cari açığın azaltılmasında enerji politikalarının belirleyici rol oynadığını söyledi. Bayraktar, Türkiye’nin her yıl enerji ithalatına 60-70 milyar dolar ayırdığını belirterek bu faturanın düşürülmesi gerektiğini ifade etti.
Enerjide bağımsızlığın Türkiye Yüzyılı vizyonunun temel hedefleri arasında yer aldığını belirten Bayraktar, ülkenin kendi ihtiyaçlarını karşılayabilen bir yapıya kavuşması için tüm politikaların bu doğrultuda şekillendirildiğini dile getirdi. Bakan, enerji dışa bağımlılığının azaltılmasıyla birlikte iş dünyasının katma değerli üretime yönelmesinin cari açıkla mücadeleye katkı sağlayacağını kaydetti.
Dünya genelinde belirsizliklerin ve ekonomik risklerin arttığına işaret eden Bayraktar, Kovid-19 salgını, Rusya-Ukrayna Savaşı, 6 Şubat depremleri ve Orta Doğu’daki çatışmaların küresel dengeleri etkilediğini söyledi. 2026’da başlayan ABD-İsrail-İran Savaşı’nın da Türkiye’yi yakından ilgilendirdiğini belirten Bayraktar, Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmelerin enerji yolları ve fiyatlar üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu aktardı.
Bayraktar, arz açısından Türkiye’nin önemli bir sıkıntı yaşamadığını ancak akaryakıt fiyatlarındaki artışın küresel krizlerin etkisini gösterdiğini belirtti. Ticaret savaşları, yaptırımlar, ihracat kısıtlamaları ve Avrupa Birliği’nin sınırda karbon düzenlemesi gibi uygulamaların ihracatçılar açısından yeni zorluklar doğurduğunu ifade eden Bayraktar, dünyanın daha dengeli bir döneme ulaşana kadar benzer krizlerle karşılaşabileceği değerlendirmesinde bulundu.
Yapay zekâ yatırımları enerji talebini artıracak
Dünya ekonomisinde yapay zekâ odaklı yeni bir dönemin başladığını belirten Bayraktar, devletin, üniversitelerin ve özel sektörün bu dönüşüme hazırlık yapması gerektiğini söyledi. Yapay zekâ rekabetinde enerji arzı ile kritik madenlerin öne çıkacağını vurgulayan Bakan, veri merkezlerinin yüksek miktarda elektrik tüketeceğini, güçlü enerji altyapısına sahip olmayan ülkelerin bu alanda geride kalabileceğini kaydetti.
Çip üretiminde kullanılan nadir toprak elementleri ile diğer stratejik madenlerin de yeni rekabet alanları oluşturduğunu belirten Bayraktar, enerji, maden ve ticaret savaşlarının arkasında teknolojik ve ekonomik üstünlük arayışının bulunduğunu ifade etti. Türkiye’de üretim, istihdam ve nüfus artışının yanı sıra elektrikli araçlar, soğutma sistemleri, deniz suyunun arıtılması ve yapay zekâ yatırımlarının enerji talebini daha da yükselteceğini söyledi.
Bayraktar, artan enerji ihtiyacını öncelikle yerli imkânlarla karşılamayı hedeflediklerini bildirdi. Ekonominin binalar, sanayi, ticaret, tarım ve ulaştırma dahil tüm alanlarında elektrik kullanımının artırılması gerektiğini belirten Bakan, Türkiye’nin elektrik üretiminde yaklaşık yüzde 65 yerlilik oranına ulaştığını, doğal gaz ve petrolde ise bu oranın yaklaşık yüzde 15 seviyesinde kaldığını aktardı.
Ulaştırmada elektrikleşmenin hızlandırılması gerektiğini vurgulayan Bayraktar, 2035 yılına kadar Türkiye’de 8-10 milyon elektrikli araç bulunmasının hedeflenmesi gerektiğini söyledi. Bu dönüşümün motorin talebini azaltacağını belirten Bayraktar, bir yandan petrol ve doğal gaz aramalarının sürdürülürken diğer yandan enerji talebinin dönüştürülmesine ihtiyaç olduğunu ifade etti.
Yenilenebilir kaynaklar ve nükleer enerji öne çıkıyor
Türkiye’nin önümüzdeki 20 yılda güneş ve rüzgâr başta olmak üzere yenilenebilir kaynaklardan azami ölçüde yararlanması gerektiğini belirten Bayraktar, son 15 yılda bu alanlarda önemli ilerleme kaydedildiğini söyledi. Türkiye’nin her yıl en az 10 bin megavatlık güneş ve rüzgâr kurulu gücüne ulaşması gerektiğini aktaran Bakan, sanayi kuruluşları ve ticarethanelerin öz tüketim yatırımlarının da bu sürece katkı sunduğunu dile getirdi.
Enerji verimliliğinin de enerji politikasının önemli bir unsuru olduğunu belirten Bayraktar, 2024-2030 döneminde yaklaşık 20 milyar dolarlık dönüşüm projesinin gündemde bulunduğunu bildirdi. Petrol ve doğal gaz arama çalışmalarının Gabar, Karadeniz, Somali, Libya ve Irak’ta sürdüğünü aktaran Bayraktar, Pakistan’da da arama faaliyetleri için çalışma yürütüldüğünü açıkladı.
Nükleer enerjinin Türkiye için zorunlu bir seçenek olduğunu ifade eden Bayraktar, bu tür santrallerin planlama ve inşa süreçlerinin 15-20 yılı bulabildiğini söyledi. Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde ilk reaktörden elektrik üretimi için son aşamaya gelindiğini belirten Bakan, ilave üç reaktörle birlikte Sinop ve Trakya’daki projelerin hayata geçirilmesiyle Türkiye’nin 2050’de elektriğinin yüzde 10-15’ini nükleer enerjiden karşılamasını hedeflediklerini kaydetti.
Akkuyu projesinde önemli bir yerlileşme düzeyine ulaşıldığını ve yerli üretim ekosisteminin oluşmaya başladığını belirten Bayraktar, Türkiye’nin nükleer teknolojide yetkinlik kazanarak en az 5 bin megavatlık kurulu gücün tedarikinde rol almasını amaçladıklarını söyledi.
Kritik madenler ekonomiye kazandırılacak
Güçlü bir enerji altyapısı için bakır, lityum ve nikel gibi kritik madenlere ihtiyaç bulunduğunu belirten Bayraktar, Türkiye’nin yer altı kaynaklarının ekonomiye kazandırılması gerektiğini ifade etti. Altının da kritik madenler kapsamına alındığını aktaran Bakan, altın ithalatının bazı yıllarda 25-30 milyar dolara ulaşarak cari açığın önemli kalemlerinden birini oluşturduğunu söyledi.
Türkiye’nin yer altında yaklaşık 10 bin ton altın bulunduğunu belirten Bayraktar, bu kaynakların üretime dahil edilmesinin ekonomik açıdan önem taşıdığını vurguladı. Enerjide bağımsızlık, güçlü altyapı, yerli madenlerin kullanımı ve katma değerli üretimin birlikte ilerlemesi halinde Türkiye’nin ekonomik kırılganlıklarını azaltabileceğini ifade eden Bayraktar, ülkenin ihracatını 500 milyar doların üzerine çıkaracak daha güçlü bir ekonomik ve siyasi yapıya kavuşmasının önemine dikkat çekti.
