AB Raporu: Hukukun Üstünlüğünde İlerleme, Ancak Sorunlar Devam Ediyor
AB’nin Hukukun Üstünlüğü Raporu, bazı ülkelerde yapısal sorunların devam ettiğini vurguluyor.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, 2026 yılına ait Hukukun Üstünlüğü Raporu’nu yayımladı. Raporda, üye ülkelerde hukukun üstünlüğü konusunda genel bir ilerleme kaydedildiği ifade edilse de, özellikle Macaristan başta olmak üzere Slovakya, Bulgaristan, Romanya ve Malta gibi ülkelerde ciddi yapısal sorunların devam ettiği vurgulanıyor.
Raporda, hukukun üstünlüğünün AB’nin ekonomik rekabet gücü, demokratik dayanıklılığı ve Tek Pazar’ın işleyişi açısından kritik bir unsur olduğu belirtiliyor. Geçtiğimiz yıl üye ülkelere yapılan tavsiyelerin yaklaşık %47’sinin ya tamamen ya da kısmen yerine getirildiği ifade ediliyor. Ancak reformların ülkeler arasında farklı hızlarda ilerlediği ve bazı yapısal sorunların devam ettiği kaydediliyor. Yargı bağımsızlığı, yolsuzlukla mücadele, medya özgürlüğü ve kurumsal denge-denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Macaristan’a Yönelik Eleştiriler
Raporda en fazla eleştirilen ülke Macaristan oldu. Ülkede başsavcının seçilme yönteminin siyasi müdahale riski taşıdığına dikkat çekilirken, üst düzey yolsuzluk soruşturmalarında ve mahkumiyetlerde yeterli ilerleme sağlanamadığı ifade ediliyor. Ayrıca, AB bütçesini koruma amacıyla uygulanan Koşulluluk Mekanizması kapsamındaki tedbirlerin hala geçerli olduğu ve AB Anlaşması’nın 7. maddesi çerçevesindeki sürecin devam ettiği hatırlatılıyor.
Slovakya’da ise geçen yıl gerçekleştirilen ceza hukuku reformlarının yolsuzlukla mücadele açısından ciddi endişelere yol açtığı belirtiliyor. Yüksek düzeydeki yolsuzluk soruşturmalarının belirgin şekilde azaldığı ve başsavcının geniş yetkilerinin korunduğu ifade ediliyor. Bulgaristan’da ise Yargı Kurulu’nun yapısına dair uzun süredir devam eden sorunların çözüme kavuşmadığı, hakimlerin geçici görevlendirilmesinin yargı bağımsızlığını olumsuz etkileyebileceği ve üst düzey yolsuzluk davalarında yeterli sonuç alınamadığı kaydediliyor.
Romanya’da hakimlerin disiplin süreçleri nedeniyle baskı hissetmeye devam ettiği ve zaman aşımı kararları nedeniyle birçok yolsuzluk dosyasının kapandığına dikkat çekiliyor. Malta’da ise başyargıcın atanmasına ilişkin reformların tamamlanmadığı ve yolsuzlukla mücadele kurumlarının kapasitesinin sınırlı kaldığı, üst düzey yolsuzluk davalarında güçlü bir mahkumiyet sicilinin henüz oluşmadığı vurgulanıyor.
Raporda ayrıca Belçika, Portekiz, İtalya ve Hırvatistan’da uzun yargılama süreleri ile mahkemelerdeki iş yükünün önemli sorunlar arasında yer aldığına dikkat çekiliyor. Çekya’da yargının dijitalleşmesinde yaşanan gecikmelere ve Estonya’da yargı üzerindeki iş yükünün devam ettiğine de değiniliyor.
