Küresel Sermaye Yön Değiştiriyor: Gelişen Piyasalar ve Varlıklar Öne Çıkıyor
Küresel finansal sistemdeki dönüşüm, gelişen piyasalara ve somut varlıklara yönelimi artırıyor.
Küresel finansal sistemde önemli bir dönüşüm yaşanıyor. Uzun yıllar boyunca ABD merkezli teknoloji şirketleri ve güçlü dolar etrafında şekillenen yatırım akışları, artık gelişen piyasalara ve somut varlıklara yöneliyor. 2026 yılı itibarıyla yatırımcıların Asya ve Latin Amerika gibi bölgelere kayması, bu değişimin geçici değil, kalıcı bir dönüşüm olduğunu gösteriyor.
Son on yılda küresel piyasalarda etkili olan ABD teknoloji hisseleri ve doların gücü, 2026 itibarıyla zayıflamaya başladı. S&P 500 endeksi yıl başından bu yana sınırlı kayıplar yaşarken, Nasdaq da zayıf bir performans sergiliyor. Buna karşın, gelişen piyasa endeksleri yükseliş gösteriyor ve Asya borsaları ile Brezilya’nın B3 endeksi güçlü bir performans sergiliyor. Bu ayrışma, piyasalarda yeni bir yön değişiminin başladığını gösteriyor.
Bu sermaye kaymasının arkasında üç temel dinamik bulunuyor. İlk olarak, gelişmiş ekonomilerde büyüme oranları %1,5-2 arasında kalırken, gelişen ekonomilerde bu oran %4’ün üzerinde seyrediyor. Bu büyüme farkı, yatırım kararlarını doğrudan etkiliyor. Ayrıca, gelişen ülkelerde büyüme daha dengeli bir sektörel dağılım gösteriyor.
İkinci olarak, ABD’de yapay zekâya yönelik ilk iyimserlik yerini daha temkinli bir bakış açısına bırakıyor. İş gücü üzerindeki etkiler tartışılırken, kâr marjları üzerindeki baskı artıyor. Şubat ayında ABD’de tarım dışı istihdam 92 bin kişi geriledi. Bu gelişmeler, yatırımcıları yazılım yerine altyapıya yönlendirmekte.
Üçüncü dinamik ise Batı’daki mali riskler. ABD’de yüksek bütçe açıkları, siyasi tıkanıklık ve artan borç yükü, yatırımcı güvenini zayıflatıyor.
Yatırımcılar artık algoritma geliştiricilerden çok, bu sistemleri çalıştıran fiziksel altyapıya odaklanıyor. Yarı iletken üretimi, enerji altyapısı, veri merkezleri ve lojistik gibi alanlar büyük oranda Asya’da yoğunlaşmış durumda.
Dolar, son dört yılın en düşük seviyelerine gerilerken, gelişen ülkelerde reel faizler daha cazip hale geldi. Bu durum, yerel para birimi cinsinden varlıklara olan talebi artırıyor. Aynı zamanda, altın fiyatları 5.000 doların üzerine çıkarak merkez bankalarının rezervlerini artırmasına neden oluyor.
Küresel finans sisteminde dönüşüm yaşanıyor. Hong Kong, Tayland, BAE ve Suudi Arabistan merkez bankalarını birleştiren mBridge platformu, 55 milyar doları aşan işlemi tamamladı. Bu gelişme, dolar bağımlılığını azaltarak daha hızlı ve verimli ödeme sistemleri sunuyor.
Bu dönüşümün sağlıklı bir şekilde yönetilmesi için üç kritik adım öne çıkıyor. İlk olarak, mBridge gibi platformların küresel sisteme entegre edilmesi ve ortak regülasyonların oluşturulması gerekiyor. İkincisi, gelişen ülkelerin gelen sermayeyi altyapı ve üretim yatırımlarına yönlendirmesi önemli. Üçüncüsü ise gelişmiş ülkelerin yapay zekâ kaynaklı iş kayıplarına karşı yeniden eğitim programları geliştirmesi gerekmekte.
Türkiye açısından bu küresel yeniden dengelenme süreci hem fırsat hem de risk barındırıyor. Gelişen piyasalar lehine sermaye akışı artabilir, ancak yüksek enflasyon ve makro kırılganlıklar bu fırsatları sınırlayabilir. Türkiye’nin bu yeni düzende avantaj sağlayabilmesi için yapısal reformlar, güçlü kurumsal çerçeve ve güvenilir ekonomi politikaları kritik önem taşıyor.
Küresel finans sistemi artık tek merkezli değil. Sermaye daha mobil, büyüme daha yaygın ve fırsatlar daha çeşitlenmiş durumda. Bu dönüşümü erken fark eden ülkeler ve yatırımcılar, önümüzdeki dönemde avantaj sağlayacak.
