Küresel Ekonomi Tehlikede: Enflasyon Yüzde 7,7’ye Çıkabilir
İran’daki savaşın uzaması, küresel ekonomiyi tehdit ediyor. Enflasyon yüzde 7,7’ye yükselebilir.
İran’daki çatışmaların uzaması, dünya genelinde ekonomik belirsizlikleri artırıyor. Oxford Economics’in raporuna göre, Ortadoğu’daki enerji üretiminde ve sevkiyatında yaşanacak aksaklıklar, petrol fiyatlarının 190 dolara kadar yükselmesine neden olabilir. Bu durum, küresel ekonomiyi yüksek enflasyon ve duraklama ile karşı karşıya bırakabilir.
Özellikle Hürmüz Boğazı’nda olası uzun süreli bir kapanma, küresel petrol arzında günlük yaklaşık 20 milyon varil azalmaya yol açabilir. Bu tür bir şok, Brent petrol fiyatlarının önemli ölçüde artmasına neden olurken, dizel ve jet yakıtı gibi rafine ürünlerde de daha büyük fiyat artışları bekleniyor.
Artan enerji maliyetleri, yalnızca akaryakıt fiyatlarını etkilemekle kalmayıp, üretimden taşımacılığa kadar tüm ekonomik faaliyetleri de derinden sarsıyor. Ulaşım sektörünün büyük bir kısmının petrol tüketimine bağlı olması, özellikle dizelin tarım ve lojistikteki kritik rolü nedeniyle ekonomik darbenin etkisini genişletiyor. Raporda, yılın ikinci yarısında fiziksel yakıt kısıtlamalarının gündeme gelebileceği vurgulanıyor.
Bu gelişmeler, küresel enflasyonda yeniden keskin bir artış riski doğuruyor. Statista verilerine göre, 2024’te yüzde 5,8 ve 2025’te yüzde 4,2 seviyelerine gerilemesi beklenen küresel enflasyon, bu senaryoda yüzde 7,7’ye kadar yükselebilir. Ancak bu durum, 2022’deki gibi büyümenin sürdüğü bir dönemde değil, ekonomik daralmanın yaşandığı bir ortamda gerçekleşecektir.
Büyümede Senkronize Daralma
Oxford Economics’in tahminlerine göre, bu olumsuz senaryoda küresel büyüme 2026’da yüzde 1,4 seviyesine düşecek. ABD ve Avrupa gibi birçok gelişmiş ülke resesyona girerken, Çin’deki büyümenin de yüzde 3,4’e gerilemesi bekleniyor. Bu durum, son 40 yılın en senkronize ekonomik daralmalarından biri olarak değerlendiriliyor.
Stagflasyon Riski
Raporda dikkat çeken bir diğer risk ise enflasyon beklentilerinin kalıcı olarak bozulma olasılığı. Henüz bu senaryo gerçekleşmemiş olsa da, böyle bir duruma yol açabilecek dinamiklerin mevcut olduğu ifade ediliyor. Küresel ekonomi için tehdit, yalnızca enerji fiyatlarının artışı değil; aynı zamanda bu artışın büyümeyi de olumsuz etkileyerek bir stagflasyon döngüsüne dönüşme ihtimali.
Merkez Bankalarının Ayrışması
Merkez bankaları açısından durum oldukça karmaşık bir hal alıyor. Avrupa Merkez Bankası ve İngiltere Merkez Bankası’nın enflasyonla mücadele için faiz artırımları yapması beklenirken, ABD Merkez Bankası’nın artan işsizlik nedeniyle faiz indirimine gitmesi öngörülüyor. Bu farklılık, küresel piyasalarda yeni dalgalanmaların yaşanmasına neden olabilir.
Cehennem Uyarısı Gölgesinde Diplomasi Çabaları
İran ile ABD arasındaki çatışmaları sona erdirmek için diplomatik çabalar hız kazanmış durumda. Washington yönetimi, anlaşma için Salı gününü kritik bir tarih olarak belirledi. ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmaması durumunda İran’a yönelik saldırıların artırılacağı uyarısında bulundu. Kaynaklara göre, Pakistan’ın arabuluculuğunda şekillenen plan, önce ateşkes, ardından 15-20 gün içinde kapsamlı bir anlaşmayı öngörüyor. Ancak Tahran, boğazın hemen açılmasını reddederken, ABD’nin kalıcı bir ateşkese hazır olmadığını savunuyor.
