Yumurta Fiyatlarında Beklenmedik Artışlar Yaşanıyor
Yumurta fiyatlarında beklenmedik artışlar yaşanırken, üreticiler zararı telafi etmeye çalışıyor.
VEYSEL AĞDAR
Her yıl bu dönemde düşmesi beklenen yumurta fiyatları, bu yıl tersine bir seyir izleyerek artış gösterdi. Sektörde ‘Mayıs Çukuru’ olarak bilinen ve havaların ısınmasıyla birlikte talebin azalması sonucu fiyatların gerilemesi beklenen dönemde, Türkiye’nin önde gelen yumurta üretim merkezlerinden Kayseri ve Afyon’da üretici fiyatları önemli ölçüde yükseldi. 6 Nisan ile 18 Mayıs tarihleri arasında fiyatlar, yüzde 20 ila yüzde 40 oranında artış kaydetti. Sektör temsilcileri, ‘Adı Mayıs Çukuru ama biz bunu Şubat’ta yaşadık’ diyerek, bu yıl yaşanan durumun takvim açısından değil, fiilen öne çekildiğini belirttiler. Şu an hâlâ o çukurun içindeyiz” ifadelerini kullandılar.
Yumurta Üreticileri Merkez Birliği (YUM-BİR) Başkanı İbrahim Afyon, üretici fiyatlarındaki artışın bir ‘zam’ değil, şubattan bu yana süregelen zararın bir kısmını telafi etme çabası olduğunu vurguladı. Afyon, kamuoyunda ‘fiyatlar yükseliyor’ algısının oluştuğunu, ancak üretici tarafında durumun bunun tam tersi olduğunu ifade etti. ‘Biz Mayıs Çukuru’nu 3 ay önce Şubat’ta yaşamaya başladık. Hatta çukurun çukurunu gördük. Şubatta ihracat kanalı daraldı, üretici iki seçenekle karşı karşıya kaldı. Ya ürünü çok düşük fiyata verecekti ya da çöpe dökecekti. Çöpe dökmemek için 2,25 TL’ye satış yaptı. Üretici fiyatları 5,50 TL seviyelerinden 2,50-2,80 TL bandına kadar geriledi. Şu an görülen hareket, zam değil; zarar eden üreticinin maliyetine biraz daha yaklaşma çabası. Bir yumurtanın güncel üretim maliyeti yaklaşık 4,25 TL. Son bir aydaki kıpırdanma, hâlâ maliyetin altında. Buna ‘zam’ denmesi doğru değil.’
Üretici fiyatlarındaki son artışın temel nedeninin talep artışı değil, ihracat kısıtlarının kısmen gevşetilmesi olduğunu belirten Afyon, ‘Aylık 1.000 ton seviyesine kadar düşen ihracat izni Nisan sonu itibarıyla 5.000 tona çıkarıldı. Bu da iç piyasada bayatlayacak ürünün dışarı gitmesini sağladı, sektöre ancak nefes aldırdı. Bu artış ‘5 kat arttı’ gibi algılanmamalı. Bizim normalde 10 bin ton ve üzeri ihracatımız var’ dedi. Afyon, perakende fiyatların üretici fiyatlarıyla birebir ilişkilendirilmesinin de doğru olmadığını vurgulayarak, yumurta ile beyaz et sektörünün sıkça karıştırıldığını, alınan bazı kararların yumurta üreticisini dolaylı etkilediğini, ancak iki sektörün dinamiklerinin tamamen farklı olduğunu sözlerine ekledi.
