Büyük Ölçekli Çeşitlendirme Ödülü finalistleri belli oldu
2026 British Farming Awards kapsamında Büyük Ölçekli Çeşitlendirme Ödülü için yarışacak altı finalist, yenilikçi tarım projeleriyle öne çıktı.
İngiltere tarım sektörünün başarılı temsilcilerini 14 yıldır bir araya getiren British Farming Awards, 2026 yılı ödülleri için finalistlerini duyurdu. Büyük Ölçekli Çeşitlendirme Ödülü kategorisinde finale kalan işletmeler, tarımsal üretimi turizm, gıda, perakende, eğlence ve sosyal hizmetlerle birleştiren projeleriyle dikkat çekti.
Finalistlerin ortak özelliğini, çiftlik faaliyetlerini korurken işletmelerine yeni gelir kaynakları kazandırmaları oluşturuyor. Ölçek ve elde edilen başarı temel alınarak seçilen projeler, çiftliklerin uzun vadeli sürdürülebilirliğine ve gelecek nesillere aktarılmasına katkı sağlıyor.
2026 finalistleri
Lancashire bölgesinden Dowsons Dairies, dört kuşaktır aile yönetimindeki işletmesini süt hayvancılığı, dondurma üretimi, çiftlik parkı ve eğitim faaliyetleriyle büyüttü. Eric Dowson ve eşi tarafından yönetilen işletme, 82 hektarlık çiftlikte 80 ila 90 büyükbaş hayvan yetiştiriyor. Çiftlik sütünden dondurma üretimine geçilmesi, ürünlere katma değer kazandırırken ziyaretçilere üretimle doğrudan bağlantı kurma imkânı sundu.
Mrs Dowsons Farm Park bünyesinde düzenlenen eğitim çalışmaları, mevsimsel etkinlikler ve ziyaretçi aktiviteleri, işletmenin tarım dışı gelirlerini çeşitlendirdi. Yaklaşık 90 kişinin çalıştığı işletmede güneş panelleriyle yenilenebilir elektrik üretiliyor; atıkların azaltılması, kaynakların verimli kullanılması ve çiftlikten dondurucuya uzanan kısa tedarik zinciri de öncelikler arasında yer alıyor.
Flintshire’daki altıncı kuşak Fron Farm ise 122 hektarlık tarım arazisini 450’den fazla Wagyu sığırı, 220 karavan kapasiteli tatil alanı, çiftlik mağazası, kafe ve catering faaliyetleriyle destekliyor. Ailenin turizm girişimi, 1962’de gece konaklamak isteyen yürüyüşçülere çadır yeri verilmesiyle başladı. Bugün işletmede karavan ve kamp alanlarının yanı sıra yeni bungalov projeleri de geliştiriliyor.
Fron Farm, Wagyu sığırlarını yetiştirip besiye almanın yanında eti premium satış kanalları, yerel işletmeler ve doğrudan çiftlik mağazası aracılığıyla tüketiciye ulaştırıyor. Turizmden elde edilen gelir, hayvancılık tesislerine, damızlık programına ve çevre yönetimine yatırım yapılmasını sağlıyor. İşletmede dört tam zamanlı, sekiz yarı zamanlı personel görev yapıyor.
Cambridgeshire’daki Glebe Farm Foods, 500 hektarlık aile çiftliğini yulaf üretiminden işlenmiş gıdaya uzanan entegre bir yapıya dönüştürdü. Philip ve Rebecca Rayner kardeşler tarafından 2008’de kurulan işletme, yüzde 100 glutensiz yulaf üretimindeki fırsatı değerlendirerek Avrupa’nın bu alandaki ilk özel yulaf değirmenlerinden birini kurdu.
Şirket bugün yulaf ezmesi, un, granola, yulaf sütü ve çeşitli gıda bileşenleri üretiyor. 2020-2023 döneminde kurulan çok milyon sterlinlik tesis sayesinde yulaf sütü üretimi tamamen işletme bünyesine alındı. Bu değişiklik, yüz binlerce kamyon kilometrelik taşımayı ortadan kaldırırken işleme ve paketleme arasındaki mesafeyi 150 metreye indirdi. İşletmede 65 kişi çalışıyor ve aylık satışlar yaklaşık 1,7 milyon sterline ulaşıyor.
Cheshire’daki Let’s Farm, tarımsal çeşitlendirmeyi sosyal faydayla bir araya getiren projelerden biri olarak öne çıkıyor. Çiftçi Rosie ile eğitim ve sosyal hizmetler alanında çalışan Nicola tarafından kurulan 40 hektarlık işletme, her hafta öğrenme güçlüğü bulunan yaklaşık 55 gence uygulamalı çalışma imkânı sağlıyor.
Katılımcılar hayvan bakımı, doğa koruma, bahçecilik ve çevre yönetimi gibi faaliyetlerde gerçek çiftlik deneyimi kazanıyor. Hereford ve Ruby Red sığırları ile Shropshire koyunlarına keçiler, British Lop domuzları, nadir ırk tavşanlar, gine domuzları ve kanatlı hayvanlar eklendi. Serada yetiştirilen ürünler halka satılırken gençler üretimden hasada, satıştan müşteri ilişkilerine kadar sürecin farklı aşamalarında görev alıyor. İşletmede 16 kişi çalışıyor.
Aberdeenshire’daki Marshall’s Farm, geleneksel karma tarımı doğrudan tüketiciye satış modeline dönüştürdü. Yaklaşık 2 bin 500 dönümlük arazide 1.600 sığır, 800 koyun, 3 bin yumurta tavuğu ve 25 damızlık domuzun yanı sıra tahıl, patates ve sebze üretimi yapılıyor. Ürünlerin önemli bir bölümü 2021’de açılan çiftlik mağazası, kasap ve 180 kişilik restoranda değerlendiriliyor.
Aile, aracıları azaltmak amacıyla çiftlikten sofraya uzanan bir sistem kurdu. Aberdeen Angus sığırları mağazanın beş mil çevresinde doğup yetiştiriliyor ve tesiste kesilip işleniyor. Yumurta, domuz eti, patates ve sebzeler de doğrudan müşterilere sunuluyor. İşletme; paket servis noktası, çocuk oyun alanları, köpek parkları, toptan satış, kiralık mülkler ve yenilenmiş tarım makineleri faaliyetleriyle genişledi. Çiftlik mağazasında 135 kişi çalışıyor.
Wrexham’daki Rackery Farm ise 55 hektarlık süt çiftliğinden konaklama, perakende ve evcil hayvan hizmetlerini kapsayan çok yönlü bir kırsal işletmeye dönüştü. Andrew Jones’a 2018’de Parkinson hastalığı teşhisi konulmasının ardından aile, safkan Holstein sürüsünü satma kararı aldı. Bunun yerine çiftlik faaliyetlerini farklı alanlarda sürdürmek amacıyla sekiz dönümlük özel bir alanda üç lüks safari çadırından oluşan Rackery Retreat kuruldu. Çadırlarda jakuzi, ayaklı küvet ve odun sobası bulunuyor.
Çeşitlendirme çalışmaları 2024’te kızı Larissa ve eşi Jake’in Rackery Farm Shop’u açmasıyla devam etti. Çiftlik mağazasında yerel ve taze ürünlerin yanı sıra 80 kişilik kafe hizmeti veriliyor; yoğun hafta sonlarında ziyaretçi sayısı 300’ü aşıyor. 2025’te özel köpek çeviklik alanı Rackery Run ve self servis köpek yıkama noktası da faaliyete geçti. İşletmenin tamamında 25 kişi çalışıyor. Aile, padel kortları ve kabak üretimi gibi yeni yatırımlarla çiftliğin geleceğini güvence altına almayı planlıyor.
British Farming Awards’ın Büyük Ölçekli Çeşitlendirme Ödülü, çiftliklerin yalnızca geleneksel üretimle sınırlı kalmadan yeni iş modelleri geliştirmesini ve kırsal işletmelerin geleceğe hazırlanmasını öne çıkarıyor.
