Barış Anlaşması Piyasalarda İyimserliği Artırdı
ABD-İran anlaşması, enerji krizinin sona erebileceği umudunu artırarak piyasalarda iyimser bir hava oluşturdu.
Şubat ayının sonlarında başlayan ve dünya enerji ticaretini derinden etkileyen ABD-İran çatışmasında, diplomatik bir çözümün mümkün olduğu sinyalleri piyasaları rahatlatmaya başladı. Tarafların ateşkesin uzatılması ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması konusunda anlaşmaya varması, enerji arzı üzerindeki endişeleri azaltarak birçok sektörde risk iştahını artırdı. Ancak yatırımcılar, anlaşmanın uygulanmasıyla ilgili belirsizlikler nedeniyle temkinli bir yaklaşım sergilemeye devam ediyor.
Hürmüz Boğazı’nın Yeniden Açılması
Anlaşma çerçevesinde ABD ve İran arasında 60 günlük bir ateşkesin uzatılması, Hürmüz Boğazı’nın kademeli olarak yeniden açılması ve İran’ın nükleer programı üzerine yeni müzakerelerin başlaması öngörülüyor. İlk 30 gün içinde İran’ın mayın temizleme faaliyetlerini gerçekleştirmesi ve bu süreçte gemilerden geçiş ücreti almaması bekleniyor. Ayrıca, ABD’nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasını kaldırması da planlanıyor.
Petrol Fiyatlarında Düşüş
Piyasalardaki ilk tepkiler, döviz ve enerji alanında belirgin bir şekilde hissedildi. Yatırımcılar, risk algısının değişmesiyle birlikte ABD Doları’ndan uzaklaşmaya başladı. ABD Dolar Endeksi, yüzde 0,32 oranında düşerek 99,483 seviyesine geriledikten sonra 99,531 seviyesinden işlem gördü. Savaş süresince arz endişeleriyle artan petrol fiyatları, anlaşma haberinin ardından sert bir düşüş yaşadı. Brent petrol yüzde 7 oranında değer kaybederek 82 dolar seviyesine geriledi. Amerikan ham petrolü ise 80 doların altına düştü. Yatırımcılar, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasıyla birlikte küresel enerji arzının normale döneceği beklentisini fiyatlamaya başladı.
Asya ve Avrupa Borsalarında Yükseliş
Enerji fiyatlarındaki düşüş, küresel hisse senedi piyasalarına da olumlu yansıdı. Avrupa’nın gösterge endeksi Stoxx Europe 600, rekor seviyelere yaklaşırken, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 5’in üzerinde bir artış gösterdi. Güney Kore’nin Kospi endeksi de güçlü alımlarla dikkat çekti. ABD vadeli endeksleri ise Wall Street’te pozitif bir açılışa işaret etti.
Temkinli İyimserlik
Bununla birlikte, piyasalarda tam anlamıyla bir rahatlama havasının oluştuğunu söylemek için henüz erken olduğu düşünülüyor. Anlaşmanın 19 Haziran’da resmi olarak imzalanması beklenirken, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin nasıl düzenleneceği, güvenlik mekanizmalarının nasıl işleyeceği ve İran’ın kontrol düzeyinin ne olacağı gibi kritik sorular hala yanıt bulmuş değil.
Denizcilik sektöründe de benzer bir temkinli yaklaşım gözlemleniyor. Kpler verilerine göre, hala yüzlerce gemi boğaz çevresinde beklerken, birçok armatör yeni sevkiyat kararları öncesinde ek güvenlik garantileri talep ediyor. Uzmanlar, ticaret akışlarının savaş öncesi seviyelere dönmesinin haftalar alabileceğine dikkat çekiyor.
Hürmüz Boğazı Anlaşmasının Önemi
ABD-İran anlaşmasının en kritik boyutu, küresel enerji ticaretinin merkezi olarak görülen Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması. Dünya petrol ve LNG ticaretinin yaklaşık beşte biri bu boğazdan geçiyor. Savaş öncesinde günde yaklaşık 135 geminin kullandığı boğazdaki trafik, çatışmalar sırasında günlük 10 geminin altına kadar gerilemişti. Anlaşma çerçevesinde İran, mayın temizleme çalışmalarına başlayacak ve geçiş ücretlerini askıya alacak. Bu durum, petrol, LNG, petrokimya ürünleri, gübre, alüminyum ve diğer emtia sevkiyatlarının yeniden hızlanmasını sağlayabilir. Ancak piyasa oyuncuları açısından önemli olan, boğazın teknik olarak açılmasından ziyade ticaretin ne kadar hızlı normale döneceğidir. Bölgedeki yaklaşık 600 geminin oluşturduğu yığılma ve güvenlik endişeleri nedeniyle normalleşmenin kademeli olarak gerçekleşmesi bekleniyor. Bu nedenle, anlaşma enerji krizinin sona erdiğine dair güçlü bir adım olarak değerlendiriliyor, ancak Hürmüz Boğazı’ndaki tam normalleşmenin zaman alacağı öngörülüyor.
Altın Fiyatları Yükselişte
Barış umudu, sadece hisse senetlerini değil, emtia piyasalarını da etkiledi. Altın, enflasyonist baskıların azalacağı beklentisiyle yüzde 2,51 artışla 4.325,53 dolara yükseldi. Gümüş ise, ABD ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını öngören bir barış anlaşmasına varmasının ardından, Pazartesi günü ons başına 71 dolara doğru sıçrayarak art arda üçüncü seansında yükseliş gösterdi.
2026 Yılı İçin Rekor Beklentisi
JP Morgan Global Research analistleri, altın fiyatlarının 2026 ve 2027 yılları için mevcut seviyelerin üzerinde seyredeceğini ve yıl sonuna kadar 6.000 dolar/ons, 2027 için ise 6.300 dolar/ons seviyelerine ulaşabileceğini öngörüyor. Ancak gelecekteki talep ve fiyat istikrarı, devam eden jeopolitik çatışmaların çözülmesine ve Fed politikalarına bağlı görünüyor; bunların hiçbiri şu anda kesinlik taşımıyor.
Metallerde Destek Bulma
Düşük petrol fiyatlarının ekonomiye destek sağlayacağı beklentisi, bakır vadeli işlemlerinin ABD’de pound başına 6,5 doların üzerine çıkarak rekor seviyelere yaklaşmasına neden oldu. Londra’da ton başına fiyat ise 13.800 dolara ulaştı.
