Mahkeme, Afşin Elbistan Termik Santralı İçin Ek Rapor İstedi

Kahramanmaraş 4. İdare Mahkemesi, Afşin Elbistan A Termik Santralı’na eklenmesi planlanan 5. ve 6. ünitelerle ilgili hazırlanan bilirkişi raporunu yetersiz bularak ek rapor düzenlenmesine karar verdi. Mahkeme, bu iki ünite için tüm baca gazı filtreleri tamamlanmış olsa dahi, 2268 erken ölüme yol açılacağını öngörüyor.

Afşin-Elbistan havzası, Avrupa’da kirlilik kaynaklı ölüm oranlarının en yüksek olduğu bölgelerden biri olarak biliniyor. Santrala ek ünite yapılmasına karşı açılan davada, mahkeme bilirkişi raporunun birçok tespitinin somut verilerle desteklenmediğini ve yeterli teknik ayrıntı içermediğini belirtti. Bu nedenle, raporun hükme esas alınamayacağı ifade edildi.

Mahkeme kararında, sahada 626 milyon ton kömür bulunmasının mümkün olmadığı ve ruhsat bilgileriyle ilgili hataların tespit edildiği vurgulandı. Ayrıca, emisyon hesaplamalarının eksik yapıldığı, sağlık koruma bandının 500 metreden 25-30 metreye düşürülmesinin gerekçesinin açıklanmadığı ve zemin etütlerinin proje özelinde gerçekleştirilmediği gibi konulara dikkat çekildi.

Mahkeme, bu konularda yapılan değerlendirmelerin somut veri ve belgelerle desteklenmesini ve Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporundaki bilgilerle karşılaştırılarak yeniden ele alınmasını istedi. Mevcut santralin yaklaşık 40 yıllık faaliyetinin çevresel etkileri nedeniyle, yeni ünitelerin ekolojik etkilerinin de yeniden değerlendirilmesi gerektiği kaydedildi.

Ek bilirkişi raporunun dosyaya sunulmasının ardından tarafların yeniden görüş bildireceği ve yürütmenin durdurulması talebinin bu rapordan sonra karara bağlanacağı belirtildi.

İklim alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları, bölgenin yeni bir kömürlü termik santralı daha kaldıramayacağını vurguladı. Afşin-Elbistan A Termik Santralı’nın emisyon verileri, yönetmelik sınırlarının sekiz kat aşıldığını gösteriyor. Bu emisyonlar, kalp ve solunum yolu hastalıklarından kansere kadar birçok sağlık sorununa yol açıyor. Ek ünitelerin var olan kirliliği artıracağı belirtiliyor.

Sağlık Bakanlığı’na bağlı Elbistan Sağlık Grup Başkanlığı’nın verilerine göre, Afşin Elbistan A Santrali’nin açılışından sonra bölgede kanser vakalarının sekiz kat arttığı ortaya kondu. İki santralin sağlık etkilerinin incelendiği modelleme çalışmaları, bu santralların kuruluşlarından 2020 yılına kadar 17.500 erken ölüme neden olduğunu gösteriyor. Eklenmesi planlanan iki ünite, tüm baca gazı filtreleri tam olsa bile 2268 erken ölüme yol açacağı öngörülüyor. Sağlık etkilerinin toplam ekonomik maliyeti ise 88,4 milyar TL olarak hesaplanıyor.

Santralın genişletilmesi, bölge halkını su sıkıntısına sokacak ve içme, kullanma ve sulama sularını tehlikeye atacaktır. Çevresel Etki Değerlendirme Raporuna göre, ek üniteler Afşin ilçesinin bir yılda tükettiği suyun sekiz katı kadar su tüketecek. Ayrıca, santrala yakın topraklarda ağır metallerde önemli artışlar olduğu ve bu durumun halk sağlığını tehdit ettiği belirtiliyor. Bunun yanı sıra, kömür tüketiminin iklim değişikliğinin başlıca nedenlerinden biri olduğu ve yeni kömürlü termik santral kurmanın Türkiye’nin 2053 net sıfır karbon hedefi ile çeliştiği ifade ediliyor. Bu nedenle, yeni kömürlü termik santral projelerinin iptal edilmesi gerektiği vurgulanıyor.