5 Günde İşyeri Ruhsatı: RES ve GES Yönetmeliği Değişiklikleri

Yeni yönetmelik, RES ve GES yatırımlarında işyeri ruhsatı süreçlerini hızlandırıyor. 5 günde ruhsat alınabilecek, ancak saha kontrolü şart.

24 Temmuz 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan ve aynı gün yürürlüğe giren yeni yönetmelik, rüzgar ve güneş enerjisi santrallerinin imar ve ruhsat süreçlerini kapsamlı bir şekilde yeniden ele aldı. Yönetmelik, ön lisans veya üretim lisansına sahip santrallerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurularının eksiksiz yapılması durumunda beş gün içinde sonuçlanmasını sağlıyor. Ancak bu ruhsat, 30 gün içinde gerçekleştirilecek saha kontrolünün ardından kesinleşecek.

Rüzgar ve Güneş Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim Tesislerinin İmar ve Ruhsat İşlemlerine İlişkin Yönetmelik, 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun’un ek 1’inci maddesine dayanmaktadır. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, düzenlemenin taslağını 18 Aralık 2025’te kamuoyuna sunmuştu.

Yeni düzenleme, EPDK tarafından ön lisans veya üretim lisansı almış tüzel kişilere ait RES ve GES yatırımlarını kapsıyor. Rüzgar veya güneş enerjisini ana veya yardımcı kaynak olarak kullanan santraller için kapsamda bir değişiklik bulunmuyor. Bu nedenle, gerekli lisansa sahip hibrit tesisler de bu yönetmelikten yararlanabiliyor.

Yönetmelik, her ölçekteki imar ve parselasyon planlarının onaylanması, bu planlara ilişkin değişiklikler, yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve işyeri ruhsatı gibi işlemleri içeriyor. Ancak, lisanssız elektrik üretimi kapsamında geliştirilen projeler bu yönetmelikten muaf tutuluyor.

Düzenlemenin en önemli yönü, lisanslı RES ve GES yatırımlarındaki imar ve ruhsat işlemlerinin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından merkezi olarak yürütülmesidir. Bakanlık, plan dosyalarını inceleyip onaylayabilirken, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgelerini de düzenleyebilecektir. İşyeri ruhsatı için de başvurular Bakanlığa yapılacak.

Ancak, bu düzenleme tamamen tek bir kurumun yetkisi altında bir izin sistemi oluşturmuş değil. Bazı teknik onaylar, plan kararları ve tapu işlemleri gibi konular, diğer kamu kurumları ve yerel idarelerin yetki alanında kalmaya devam ediyor.

İmar planlarının mevcut strateji planları ile uyumlu olması gerekiyor. Eğer üst ölçekli planda bir değişiklik yapılması gerekiyorsa, bu değişiklik ilgili idare tarafından onaylanmadan Bakanlık imar planını onaylayamayacak.

Planlarda kullanılacak haritalar, lisans sahibi tarafından hazırlanacak ve ilgili idareye onaylatılacaktır. Jeolojik-jeoteknik etütler ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın belirlediği esaslara göre düzenlenip onaylanmalıdır. İmar planlarının onayından önce, ilgili Bakanlık sisteminden Plan İşlem Numarası alınması zorunludur.

Adres ve numaralandırma işlemleri ilgili idareler tarafından gerçekleştirilecektir. Yapı ruhsatı tadilatları, ruhsatı düzenleyen idare tarafından yapılırken, yapı kullanma izin belgesindeki değişiklikler ise bu belgeyi düzenleyen idare tarafından gerçekleştirilecektir.

Bakanlık tarafından onaylanan imar planlarına sahip bir tesiste ruhsatsız yapılaşma tespit edilirse, Bakanlık 3194 sayılı İmar Kanunu’nun ilgili maddeleri kapsamında gerekli işlemleri yürütecek ve durumu ilgili yerel idareye bildirecektir. Yıkım kararı alınması durumunda uygulama, Bakanlığın bildirimine dayanarak yerel idare tarafından gerçekleştirilecektir.

Yönetmeliğin 15’inci maddesi, kapsam dahilindeki işlemler için Ek-1’de yer alan taahhütnamenin Bakanlığa verilmesini zorunlu kılıyor. Başvuru sahibi, sunduğu bilgilerin doğru ve eksiksiz olduğunu kabul ediyor ve ilgili mevzuata uyacağını taahhüt ediyor. Taahhütname metninde başvuru sahibi tarafından herhangi bir değişiklik yapılamaz.

Taahhütname, imar planı ve yapı ruhsatı nedeniyle zarar gören kişilerin zararlarının lisans sahibi tarafından karşılanmasını da öngörüyor. Bakanlık tarafından karşılanması gereken masraflar dışında kalan inceleme ve araştırma masrafları da lisans sahibine ait olacaktır. Bu durum, izin süreçlerinin Bakanlıkta merkezileşmesini sağlarken, projenin hukuki ve mali sorumluluğunu kamu idaresine aktarmamaktadır.

Düzenlemenin en dikkat çekici yönlerinden biri, işyeri ruhsatının düzenlenme süresinin taslaktaki 30 günden 5 güne indirilmesidir. Başvurunun mevzuata uygun olması halinde, Bakanlık işyeri ruhsatını başvuru tarihinden itibaren 5 gün içinde düzenleyecektir.

Ancak bu beş günlük süre, tüm ruhsat ve denetim süreçlerinin tamamlandığı anlamına gelmiyor. Yönetmelik, düzenlenen belgenin beyana esas olduğunu ve lisans sahibine herhangi bir müktesep hak sağlamadığını açıkça belirtmektedir.

Ruhsatın düzenlenmesinden sonra 30 gün içinde santral sahasında kontrol yapılacak. Eğer uygunsuzluk tespit edilmezse, işyeri ruhsatı kesinleşecektir. Uygunsuzluk tespit edilirse, lisans sahibine durumu düzeltmesi için 15 gün süre verilecektir. Eğer eksiklik bu süre içinde giderilmezse ruhsat iptal edilecektir.

Dolayısıyla, beş günlük düzenleme süresi, eksiksiz ve mevzuata uygun bir başvuru için ilk ruhsat belgesinin hazırlanmasını hızlandırmaktadır. Santralin kalıcı işletme güvencesi ise saha kontrolü ve varsa uygunsuzlukların giderilmesiyle sağlanacaktır.

Planlama aşamasında görüşü istenen kurumların en geç 30 gün içinde yanıt vermesi gerekmektedir. Uzun süreli çalışmalar gerektiren durumlarda, ilgili kamu kurumunun talebi üzerine 30 günü geçmemek üzere ek süre verilebilecektir. Bu süre sonunda görüş bildirilmezse, plan hakkında olumsuz görüş bulunmadığı kabul edilecektir.

Nazım ve uygulama imar planı süreçleri eş zamanlı olarak yürütülebilecek ve onaylanabilecektir. Nazım imar planı hazırlanırken alınan kurum görüşleri ve veriler, uygulama imar planının gerektirdiği ayrıntıyı taşıyorsa, uygulama imar planı için aynı kurumdan yeniden görüş veya veri istenmeyecektir. Bu hükümler, zaman kaybını azaltabilir.

Bakanlık, sunulan plan dosyasını içerik ve mevzuata uygunluk açısından inceleyecektir. Dosyada hata veya eksiklik bulunursa, plan müellifine 30 gün süre verilecektir. Düzeltmeler bu süre içinde tamamlanmazsa dosya iade edilecektir.

Bakanlık tarafından onaylanan imar planları, onay tarihinden itibaren 15 gün süreyle ilan edilecektir. Bu süre içinde itiraz yapılmazsa, plan kesinleşecektir. Kesinleşen planlar, Bakanlığın internet sitesinde yayımlanacak ve ilgili valilik ile belediyelere bildirilecektir.

İtirazlar, ilan süresi içinde Bakanlığa yazılı olarak yapılabilecektir. Bakanlık, askı süresinin bitiminden itibaren 15 gün içinde itirazları karara bağlayacaktır. İtirazın reddedilmesi halinde plan, başka bir onay işlemine gerek kalmadan kesinleşecektir. İtirazın kabul edilmesi durumunda ise yalnızca değişen kısımlar için ilan süreci yeniden başlatılacaktır.

Taslakta yer almayan arazi ve arsa düzenleme hükümleri ile parselasyon planlarının ilan, itiraz ve tescil süreçleri ayrıca düzenlenmiştir. Bakanlıkça onaylanan parselasyon planları 15 gün süreyle ilan edilecektir ve bu sürede itiraz yapılmaması halinde kesinleşecektir.

Parselasyon planlarına yapılan itirazlar, askı süresinin bitiminden itibaren 15 gün içinde değerlendirilecektir. İtiraz reddedilirse plan kesinleşecektir. Kesinleşen parselasyon planları ilgili kadastro müdürlüğüne gönderilecek ve kontrol ve onayın ardından tapu müdürlüklerince tescil edilecektir.

GES projelerinde imar planının hazırlanması için yapılan jeolojik-jeoteknik etüt, Bakanlık tarafından yeterli görülürse, Bakanlıkça düzenlenecek yapı ruhsatı için ayrıca zemin etüt raporu istenmeyecektir. Bu hüküm, aynı saha için tekrar eden etüt çalışmalarını azaltabilecektir.

Yapı ruhsatı başvurusunda eksik veya hatalı bir durum yoksa ruhsat, müracaat tarihinden itibaren 30 gün içinde düzenlenecektir. Eksiklik bulunursa, başvurunun mevzuata uygun hale getirilmesi istenecek ve eksiklikler tamamlandıktan sonra inceleme süreci yeniden başlatılacaktır.

Ruhsat tarihinden itibaren iki yıl içinde inşasına başlanmayan veya beş yıllık ruhsat süresi içinde tamamlanmayan yapılar ruhsatsız yapı olarak değerlendirilecektir. RES’lerde yapı inşaat alanı, rüzgar türbininin tabii veya tesviye edilmiş zemin altı dahil temel alanı olarak hesaplanacaktır. GES’lerde ise panel taşıyıcı ayaklarının zemin yüzeyinde kapladığı alanlar toplamı dikkate alınacaktır.

Yapı ruhsatı için mimari proje, aplikasyon krokisi, yapı aplikasyon projesi, statik proje, mekanik tesisat projesi ve elektrik tesisat projesi Bakanlığa sunulacaktır. Bununla birlikte RES’lerde rüzgar türbinleri, GES’lerde güneş panelleri ve taşıyıcı sistemler için ayrıca mekanik tesisat projesi ve elektrik tesisat projesi aranmayacaktır.

Özel mülkiyete konu taşınmazlardaki GES projelerinde, tapu belgesine alternatif olarak belirli şartlarla irtifak veya kira sözleşmesi sunulabilecektir. Sözleşmenin en az 10 yıllık olması, üretim lisansı süresiyle uyumlu bulunması ve tapuya şerh edilmesi gerekecektir. İmar durum belgesi, lisans sahibi veya yetkili temsilcisinin başvurusu üzerine Bakanlık tarafından düzenlenebilecektir.

Bakanlıkça yapı ruhsatı verilmiş tesis tamamlandığında, lisans sahibi veya yetkili temsilcisi yapı kullanma izin belgesi için Bakanlığa başvuracaktır. Yapının mevzuata, ruhsat eki projelere, standartlara ve teknik kurallara uygun olduğunu gösteren fenni mesul raporunun sunulması gerekecektir.

Başvuruda eksik veya hatalı bir durum yoksa, yapı kullanma izin belgesi 30 gün içinde düzenlenecektir. Yapının kısmen kullanılabilecek bölümleri için izin verilebilmesi, bu bölümlere hizmet eden ortak alanların tamamlanmış ve kullanılabilir olmasına bağlı olacaktır.

18 Aralık 2025’te görüşe açılan taslakta, imar planı, yapı ruhsatı, yapı kullanma izni ve işyeri ruhsatı için ayrıntılı bir hizmet bedeli tarifesi bulunmaktaydı. Nihai yönetmelikte ise bu madde bütünüyle çıkarılmıştır.

Taslakta, imar planı onayı için EPDK tarafından belirlenen cari birim yatırım tutarı ile plana esas kurulu gücün çarpımından oluşan değerin %2’si kadar hizmet bedeli öngörülüyordu. Yapı ruhsatı için aynı hesaplama üzerinden binde 8, yapı kullanma izin belgesi için binde 4 oranında bedel belirlenmişti. Nazım ve uygulama imar planlarının eş zamanlı onaylanması halinde yalnızca tek işlem için ücret alınması planlanmıştı.

Kurulu güce etkisi olmayan santral ve kontrol binası gibi yapılar için her ruhsat ve izin belgesi başına 100.000 TL öngörülüyordu. İşyeri açma ve çalışma ruhsatlarında 0–25 MWm için 100.000 TL, 25,01–50 MWm için 150.000 TL, 50,01–100 MWm için 225.000 TL ve 100 MWm üzerindeki tesisler için 400.000 TL hizmet bedeli belirlenmişti.

Kurulu güç değişikliği içermeyen imar planı değişiklikleri için 180.000 TL, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi tadilatları için 80.000 TL, işyeri ruhsatı yenilemeleri için de 80.000 TL öngören hükümler nihai metne alınmamıştır. Bu nedenle taslaktaki oranlar ve sabit tutarlar yürürlüğe girmemiştir.

Bununla birlikte hizmet bedeli maddesinin çıkarılması, tüm işlemlerin ücretsiz olacağı anlamına gelmiyor. Nihai yönetmelik, Bakanlığın yerinde inceleme ve araştırma yapabileceğini; mevzuat gereği Bakanlık tarafından karşılanması gereken masraflar hariç olmak üzere diğer masrafların lisans sahibi tarafından karşılanacağını belirtmektedir. Ancak taslaktaki gibi kurulu güce bağlı merkezi bir ücret tarifesi oluşturmuyor.

Taslakta, yönetmelik yürürlüğe girmeden önce kesinleşmiş imar planlarında Bakanlık tarafından yapılacak değişikliklerin de yeni yönetmelik hükümlerine tabi olacağını belirten ayrı bir fıkra bulunmaktaydı. Bu hüküm nihai yönetmelikte yer almadı. Böylece daha önce kesinleşmiş planlara ilişkin tüm değişiklikleri otomatik olarak yeni yönetmeliğe bağlayan açık geçiş cümlesi yürürlüğe girmemiş oldu.

Yönetmelik, kurum görüşleri, plan ilanları, itirazlar, yapı ruhsatı, yapı kullanma izni ve işyeri ruhsatı için belirli süreler tanıyarak yatırımcılara daha öngörülebilir bir idari takvim sunmaktadır. Nazım ve uygulama imar planlarının eş zamanlı yürütülmesi, güncel kurum görüşlerinin tekrar istenmemesi, GES projelerinde bazı zemin etütlerinin yeniden yapılmasına gerek kalmaması ve türbinler ile panel sistemleri için belirli teknik projelerin aranmaması süreçleri hızlandırabilecektir.

Ancak yönetmelikteki süreler, yatırımın başından işletmeye geçişine kadar geçen toplam süre için bir garanti sunmamaktadır. Üst ölçekli plan değişiklikleri, jeolojik-jeoteknik etüt onayları, ilgili idarelerin görevleri, eksik belgelerin tamamlanması, 15 günlük ilan dönemleri, itirazlar, tapu tescili ve saha kontrolleri toplam takvimi etkilemeye devam edecektir.

Beş günlük işyeri ruhsatı da bu nedenle tüm izin zincirinin beş günde tamamlandığını göstermemektedir. Düzenleme, eksiksiz başvurunun ilk ruhsat belgesine ulaşmasını hızlandırırken, yatırımın hukuki ve teknik kesinliğini sonraki saha kontrolüne bağlı kılmaktadır.

Yeni sistemin başarısı, yalnızca Bakanlığın ruhsat düzenleme hızına değil, Bakanlık ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, EPDK, kadastro ve tapu müdürlükleri, valilikler ve belediyeler arasındaki veri ve onay akışına bağlı olacaktır. Yönetmelik merkezi bir idari yapı oluşturuyor, ancak enerji yatırımlarındaki tüm kurum bağımlılıklarını ortadan kaldırmıyor.

Lisans sahipleri açısından en önemli değişiklik, dağınık izin başlıklarının daha belirgin bir Bakanlık sürecinde toplanması ve her aşamanın süre, belge ve denetim koşullarının açıklanmasıdır. Ancak, lisanssız üretim tesislerinin kapsam dışında kalması, beş günlük ruhsatın saha kontrolüne bağlı olması ve bazı dış kurum onaylarının devam etmesi, düzenlemenin sınırlamalarını oluşturuyor.

Bu yeni düzenlemelerin yatırım süreçlerine nasıl etki edeceği merak ediliyor. Beş günlük işyeri ruhsatı ve izinlerin Bakanlıkta toplanması, RES ve GES yatırımlarında gerçek bir hızlanma sağlayacak mı, yoksa jeolojik etüt onayları ve saha kontrolleri gibi süreçlerin devam eden kurum bağımlılıkları toplam takvimi belirlemeye devam mı edecek? Lisanssız projelerin kapsam dışında kalmasını nasıl değerlendiriyorsunuz? Görüşlerinizi yorumlarda paylaşabilirsiniz.

Kaynak: 24 Temmuz 2026 tarihli ve 33319 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Rüzgar ve Güneş Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim Tesislerinin İmar ve Ruhsat İşlemlerine İlişkin Yönetmelik, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 18 Aralık 2025 tarihli yönetmelik taslağı ve yönetmeliğin Ek-1 taahhütnamesi.